Chùa Hội Phước » Tin Tức

LỄ TẮM PHẬT.

Anh Tuyet Duong — Thu, 08 May 2025 08:17:57 +0000

Thích Thiện Phước

I. DẪN NHẬP:

Khi mùa hạ sang, những cơn mưa đầu mùa rơi xuống, cây cối xanh tươi, trăm hoa đua nở. Lúc ấy, tất cả những người con Phật đều hân hoan đón mừng ngày Phật ra đời. Tuần lễ Phật đản từ ngày mùng 8-15 tháng 4 âm lịch, kỷ niệm ngày Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đản sanh. Vào ngày này thì có nghi thức tắm Phật rất long trọng.

II. NỘI DUNG:

Theo Quá Khứ Hiện Tại Nhân Quả Kinh chép: Hoàng hậu Ma Da nước Ca Tỳ La Vệ, bà đến lúc gần hạ sanh thái tử phải trở về quê mẹ theo phong tục Ấn Độ thời bấy giờ. Trên đường đi ngang qua vườn Lâm Tỳ Ni, bà cảm thấy cảnh vật lạ thường bèn xuống xe thưởng ngoạn thì lúc ấy thái tử Tất Đạt Đa đản sanh. Lúc Thái tử ra đời thì đi 7 bước xoay mặt về 4 hướng, mỗi bước chân mọc lên hoa sen, tay phải chỉ lên trời tay trái chỉ xuống đất nói: “Trên thế gian này chỉ có Ta là cao quý”. Lúc ấy chư Thiên rải hoa cúng dường, 9 rồng phun nước sạch tắm gội kim thân Thái tử. Về sau, nhà Phật căn cứ vào điển tích này, mỗi năm vào ngày Đức Phật đản sanh mùng 8 tháng 4 phải cử hành “Lễ Tắm Phật”.

Theo bộ Đại sự, khi Thái tử ra đời, hai dòng nước ấm và lạnh thơm dịu, trong lành từ trên không trung rưới xuống để tắm cho Thái tử. Tác phẩm Phật sở hành tán của ngài Mã Minh cũng ghi lại như trên.

Theo kinh Công Đức Tắm Phật: “Khi tắm tượng thì dùng nước nóng thơm, trong sạch rưới từ trên xuống, sau đó tiếp dùng nước tinh khiết để tắm lại. Sau khi tắm tượng xong, dùng khăn mềm, mịn và sạch lau khô tượng, xông các loại hương trầm thơm quanh tượng, rồi đặt tượng về vị trí cũ trong điện Phật”.

Nghi thức Tắm Phật đã có từ ngàn xưa, tại Ấn Độ, các tự viên thường để tượng Phật sơ sanh trong chùa, mỗi ngày tín đồ đến lễ Phật và lấy nước rưới lên thánh tượng sơ sanh… Đây là sự biểu trưng như tắm gội gột trừ trần lao cấu nhiễm nơi chính bản thân mình, thân để hiển bày tự tánh Phật.

Theo Bách Trượng Thanh Qui quyển 2, do Thiền sư Đức Huy trùng biên: “Đến ngày (8 tháng 4) Khố Ty thiết trí nghiêm túc hoa đình, an trí tượng Phật giáng sanh trong chậu đựng nước thơm, an bài 2 cái thìa nhỏ, tất cả các khí vật trưng bày cúng dường phải dời hết đến chỗ khác, để dễ bề tắm Phật. Ngay cả các Thánh tượng (Phật) khác, ngày nầy đều phải tắm luôn…”

Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư và Đại Việt Sử Lược, vào ngày mùng 8 tháng 4 năm 1072 (Nhâm tý), vua Lý Nhân Tông dự lễ tắm Phật…cứ mỗi tháng vào ngày rằm, mồng 1 và đặc biệt ngày mồng 8 tháng 4, nhà vua thường đến chùa Diên hựu để lễ Phật cầu phúc, thiết lập nghi thức tắm Phật. Văn bia tháp Sùng Thiện Diên Linh cũng có đề cập đến việc nhà vua tổ chức cầu an và thiết lập nghi thức tắm Phật vào các ngày mồng một và vào mùa xuân.Qua đó cho ta thấy lễ Phật đản và nghi thức Tắm Phật không chỉ đơn thuần giới hạn trong tín chúng Phật giáo, mà trở thành một lễ hội và nếp văn hóa sinh hoạt tín ngưỡng dân gian trong dân tộc Việt Nam ta.

Vào thời Đông Hán, Phật giáo mới truyền vào Trung Quốc, pháp hội Tắm Phật cũng theo đó mà truyền vào.

Đến thời Nam Bắc Triều, nghi thức này rất thịnh hành. Vào ngày Phật Đản chư Tăng dùng xe chở rước tượng Phật đi khắp các đường xá, để cho mọi người chiêm ngưỡng.

Đến thời đại nhà Tống, thì hình thức này không hoạt động được nữa, mà sửa đổi thành một nghi thức thật sự cử hành lễ Tắm Phật trong Tự viện. Nghi thức này lưu truyền đến ngày nay.

Nghi thức Tắm Phật khởi nguyên từ Ấn Độ, đây là một hoạt động Tôn Giáo cầu phước, diệt tội mà diễn biến thành.

Vào thời cổ Ấn Độ, Bà La Môn giáo ban đầu đã có một tư tưởng khiến cho tinh thần được thuần khiết. Đương thời, đã hình thành một phong tục tập quán tắm gội tự thân và tắm gội hình tượng. Nhân thế mà Phật giáo cũng tùy duyên theo tập tục này, do vì khí hậu Ấn Độ rất nóng, thông thường trong Tự viện mỗi ngày đều cử hành nghi thức Tắm Phật, chứ không phải chỉ tắm vào ngày Phật Đản, nghi thức này dần dần về sau biến đổi thành một năm tắm Phật một lần.

Liên quan đến ngày Phật Đản, trong Phật điển chép bất đồng, một thuyết là ngày mùng 8 tháng 2, một thuyết là ngày mùng 8 tháng 4, lại có một loại là mùng 8 tháng 12.

Theo lịch sử Trung Quốc chép: Vào thời Bắc Triều vào ngày mùng 8 tháng 4 tắm Phật. Từ thời Nam Triều đến Ngũ Đại đều tắm Phật ngày mùng 8 tháng 2. Về sau phát triển và biến đổi không dừng đến đời Tống Phương Bắc đổi lại là mùng 8 tháng 12. Phương Nam thì tắm Phật ngày mùng 8 tháng 4.

Đến đời Nguyên, Quyển 2, Báo Bổn chứng. Sắc Tu Bách Trượng Thanh Quy, trong Điều Phật Giáng Sinh có chép: Đối với nghi chế tắm Phật có quy định rõ ràng là: Chế định ngày đản sanh Phật Thích Ca Mâu Ni là mùng 8 tháng 4. Sau này tại hai miền Nam Bắc Trung Quốc thống nhất tắm Phật ngày mùng 8 tháng 4.

Nghi thức pháp hội Tắm Phật rất là long trọng, nội dung phong phú, hình thức thông thường là làm kiệu hoa (Hoa đình), trong đó tôn trí tượng Đức Phật đản sanh, tay phải chỉ lên trời tay trái chỉ xuống đất, lại có để một cái chậu đưng nước thơm, trước tượng để các món cúng dường.

Nước tắm Phật là dùng các loại hương quý hiếm nấu thành như: Chiên đàn, tử đàn, long não, trầm hương, đinh hương, Đa Ma La hương,… Ngày pháp hội Tắm Phật này, Tăng chúng cả chùa đều tập hợp tại đại điện, trụ trì niêm hương đảnh lễ cử hành nghi thức tắm Phật. Trụ trì cầm một cái gáo – vá nhỏ múc nước thơm tắm trên đảnh đầu tượng, đồng thời xướng bài kệ Tắm Phật:

我今灌沐诸如来

净智庄严功德海

五浊众生离尘垢

同证如来净法身

Ngã kim quán mộc chư Như Lai

Tịnh trí trang nghiêm công đức hải

Ngũ trược chúng sanh ly trần cấu

Đồng chứng Như Lai tịnh pháp thân.

Dịch nghĩa:

Con nay tắm gội Đức Như Lai

Trí sáng trang nghiêm biển công đức

Chúng sanh năm trược lìa trần cấu

Cùng chứng Như Lai tịnh pháp thân.

Tăng chúng và cư sĩ vừa đọc vừa y theo thứ lớp mà cầm vá múc nước tắm Phật. Sau đó lại dùng nước sạch để tắm gội. Sau khi tắm tượng Phật xong, Tăng chúng và cư sĩ đều lấy 1 ít nước tắm Phật rưới lên đảnh của mình với lòng hy vọng nhờ công đức tắm Phật mà khử trừ được sự nhơ bợn trong tâm, khiến thân mọi người được thanh tịnh, rửa sạch những phiền não vọng tâm, bỏ hẳn vọng chấp, độ thoát 7 đời cha mẹ và sớm lìa khỏi những oan gia nhiều kiếp, khiến chúng sanh 6 đường trong pháp giới lìa khỏi biển khổ, cùng chứng Pháp thân thanh tịnh của Như Lai, thành tựu quả Phật vô thượng Bồ đề.

Thật ra, Phật xưa nay vốn thanh tịnh, nhưng mượn hình thức tắm Phật để quán niệm rửa sạch những ô nhiễm ở trong thân tâm ta, khiến cho thân tâm mọi người được sạch sẽ, thành tựu vô thượng công đức.

III. KẾT LUẬN:

Trong lúc chúng ta tắm gội thân Phật, cũng chính là lúc tịnh hóa thân tâm của chính mình, nguyện ở nơi tự thân cũng được thanh tịnh giống như Phật, thân Phật chính là Pháp thân, Pháp thân Phật thanh tịnh chúng sanh cũng có đủ bản thể thanh tịnh ấy, bởi vì tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, bình đẳng với Phật không khác. Chỉ cần chúng sanh đem những trần cấu bất tịnh nhiễm ô rửa sạch, thì tự nhiên sẽ đạt đến Pháp thân thanh tịnh, tắm Phật đề tỉnh chúng ta mọi lúc phải giữ tâm thanh tịnh.

Nha Mân 14/4 Quý Mão – 2023.

&&******—————————————–******&&

TẮM GỘI TÔN NGHI.

Anh Tuyet Duong — Wed, 07 May 2025 03:52:18 +0000

Nguyên Tác: Nam Hải Ký Quy Nội Pháp Truyện[1]

Sa Môn Nghĩa Tịnh[2] đời Đường soạn. Thích Thiện Phước dịch.

Nói đến nguồn cội của việc tôn kính, thì ngôi Tam bảo trên hết. Nguyên nhân để đạt đến khế ngộ, thì Tứ đế đứng đầu. Tuy nhiên, lý Tứ đế[3] rộng lớn sâu xa, người có tâm hời hợt không thể thấu đạt được. Cho nên, nghi tắm gội kim thân của Phật, thật là phương tiện cứu giúp muôn loài.

Đức Thế tôn tuy nhập diệt, nhưng hình tượng vẫn còn hiện diện, lòng ngưỡng mộ còn hoài, theo lý nên tôn kính. Nếu có ai, luôn luôn dâng cúng hương hoa, thì phát sanh lòng thanh tịnh, hoặc có người thường thường tắm gội Thánh dung, cũng đủ để rửa sạch nghiệp hôn trầm[4].

Lấy đây mà buộc niệm, tuy không nêu bày, nhưng lại càng thu nhiếp. Khuyên khen người làm, tự mình ra sức, thảy đều được lợi. Mong được phước lành, giữ gìn ý niệm.

Tuy nhiên, việc tắm gội Tôn nghi[5], của các chùa ở Tây vực, thường cử hành vào giờ ngọ[6], người thọ sự授事[7] bèn đánh kiền chùy[8].

Trước sân chùa mở trương lộng báu, bên điện đường bày đầy bình hương. Thỉnh lấy Tôn tượng bằng chất liệu: vàng, bạc, đồng, đá, rồi dùng cái bàn bằng: đá, gỗ, vàng, đồng mà thượng lên, bên trong chùa thì sắp xếp các ca nữ trỗi âm nhạc du dương.

Dùng bột thơm nước hương, mà thoa tắm kim thân Đức Phật[9].

Tiếp theo, dùng tấm lụa trắng[10] lau Tôn tượng. Sau cùng phụng thỉnh Tôn tượng an trí trong điện Phật, rải các loại hoa đủ màu để cúng dường. Đây chính là nghi thức ở trong các chùa, sai Yết Ma đà Na thực hiện.

Thế nhưng, ở trong mỗi phòng, chỉ cần có hoa của các loài thảo mộc, đều đem phụng hiến, không luận là mùa đông hay hạ hương vẫn thơm lừng. Lúc này, người bán hương hoa ở trong chợ cũng rất đông.

Hơn nữa, ở nước Đông Hạ:

Loài hoa sen, thạch trúc, vào mùa hạ mùa thu mới tươi tốt.

Cây kim kinh, đào hạnh, đúng vào tiết mùa xuân mới sum xuê.

Cây mộc cận, thạch lựu, tùy thời mà phát triển.

Cây châu anh, tố nại, theo thời mà tươi tốt.

Loài hoa thục quỳ ở trong vườn nhà.

Loài hương thảo thì ở chốn núi rừng.

Cần phải đem đến sắp đặt dâng cúng, không nên chỉ để xa xa ở nơi vườn cây.

Khi gặp cảnh đông tàn, thiếu kém hoa tươi, thì cắt các loải lụa màu, dùng để đựng hương quý, rồi đem dâng cúng trước Tôn nghi, như thế cũng rất tốt rồi vậy.

Nếu là tượng bằng đồng, không luận là lớn hay nhỏ, cần phải dùng tro và bột gạch lau chùi cho bóng sáng. Sau đó, dùng nước sạch mà rửa lại, thì sẽ sáng lòa[11] như gương soi.

Chùa lớn thì một tháng, nửa tháng nhóm họp đại chúng cùng làm. Chùa nhỏ thì tùy theo khả năng mình, mà thường cử hành nghi thức tắm gội Tôn dung. Việc này đơn giản không hao tốn, nhưng phước lợi thật nhiều.

Nước tắm Tôn tượng xong, liền dùng hai ngón tay sạch, chấm vào nước rồi tự để trên đảnh đầu mình, đây gọi là nước kiết tường, nhằm mong cầu được lợi ích thù thắng.

Dâng hoa cúng dường dù khi hoa tàn, cũng không nên cầm ngửi. Khi đổ nước, bỏ hoa, không nên dẫm đạp, phải ở chỗ sạch mà nghiêng đổ.

Qua đó cho ta thấy, đâu có chuyện, đến bạc đầu trọn kiếp, mà Tôn tượng không từng đem lau rửa. Hoa hồng nở khắp đồng nội, vốn tự vô tâm kính dâng.

Phàm làm đệ tử Phật vậy mà biếng nhác, biết làm cho xong chuyện, chỉ để xa xa bên hồ, vườn cây mà thôi, đừng nên sợ khổ nhọc.

Khi Khai đường[12] phổ thỉnh[13], bèn bỏ phép tắc này, thầy trò không truyền nhau nối tiếp, đến nỗi khiến cho lòng chí kính không do đâu mà phát sanh.

Tạo nên tháp đất[14], cho đến đắp tô thành tượng đất, hoặc in trên giấy lụa, tùy nơi mà cúng dường, có khi chất gạch thành hình tròn rồi để Tôn tượng bên trong, liền thành tháp Phật.

Có khi để ở đồng trống, tùy duyên tiêu tán, đạo tục ở Tây Vực, đều làm việc này.

Lại nữa, khi tạo hình tượng Phật và Tháp, bằng: vàng, bạc, đồng, sắt, bùn, nhựa, ngói, gạch, cho đến nhóm cát, tuyết… Ngay trong khi làm, bên trong Tháp để hai loại Xá Lợi:

Một là thân cốt của Phật.

Hai là duyên khởi Pháp tụng[15].

Làm bài tụng rằng:

諸法從緣起，

如來說是因；

彼法因緣盡，

是大沙門說。

Phiên âm:

Chư pháp tòng duyên khởi,
Như Lai thuyết thị nhân;
Bỉ pháp nhân duyên tận,
Thị đại Sa môn[16] thuyết.

Tạm dịch:

Các pháp từ duyên khởi

Như Lai nói nhân ấy

Pháp kia nhân duyên diệt

Là đại Sa môn nói.

Quan trọng là tôn trí hai Xá lợi này, phước báu vô biên.

Do đó, trong kinh có nói thí dụ rất rộng, nếu như có ai khen ngợi, thì được lợi ích không thể nghĩ bàn.

Nếu có ai tạo tượng nhiều như lúa mè, làm Chế Để (Tháp) nhỏ như trái táo, bên trên đảnh tháp để luân tướng[17], chừng bằng cây sào tre, hoặc như mũi kim. Do nhân duyên tốt đẹp này, công đức thù thắng, như bảy biển[18] lớn, không thể cùng tận, phước báu vô lượng, rộng khắp bốn loài, thật chẳng nói hết.

Ngoài ra, nói rất rõ trong các Kinh điển khác[19]. Thật trông mong chư vị Pháp sư, dốc lòng noi theo vậy.

Việc cung kính tắm gội Tôn dung[20], đời đời sanh ra luôn được gặp Phật; nhân trưng bày hoa hương cúng dường, kiếp kiếp mãi an vui giàu có. Tự làm, dạy người, được phước vô lượng.

Từng thấy các nơi, vào ngày mùng 8 tháng 4[21], kẻ đạo người tục mang hình tượng Phật, an trí bên đường, tùy tiện tắm gội Tôn dung, không rõ nghi thức lau Tôn tượng, rồi để gió táp nắng nóng, thật chưa đúng với cách thức khi xưa vậy.

Phụ lục chữ Hán:

南海寄歸內法傳

翻經三藏沙門義淨撰

灌沐尊儀

詳夫修敬之本無越三尊，契想之因寧過四諦。然而諦理幽邃事隔麁心，灌洗聖儀實為通濟。大師雖滅形像尚存，翹心如在理應遵敬。或可香花每設，能生清淨之心；或可灌沐恒，為足蕩昏沈之業。以斯摽念，無表之益自收；勸獎餘人，有作之功兼利。冀希福者，宜存意焉。

但西國諸寺灌沐尊儀，每於禺中之時，授事便鳴健稚 (授事者，梵云羯磨陀那。陀那是授，羯磨是事。意道以眾雜事指授於人。舊云維那者，非也。維是唐語，意道綱維。那是梵音，略去羯磨陀字)，寺庭張施寶蓋，殿側羅列香瓶，取金銀銅石之像置以銅金木石槃，內令諸妓女奏其音樂，塗以磨香灌以香水(取栴檀沈水香木之輩，於礎石上以水磨使成泥，用塗像身，方持水灌)，以淨白疊而揩拭之，然後安置殿中布諸花綵。此乃寺眾之儀，令羯磨陀那作矣。然於房房之內自浴尊儀，日日皆為，要心無闕。但是草木之花咸將奉獻，無論冬夏芬馥恒然，市肆之間賣者亦眾。且如東夏，蓮華石竹則夏秋散彩，金荊桃杏乃春日敷榮，木槿石榴隨時代發，朱櫻素柰逐節揚葩。園觀蜀葵之流、山莊香草之類，必須持來布列，無宜遙指樹園，冬景片時或容闕乏。剪諸繒綵坌以名香，設在尊前斯實佳也。至於銅像無問小大，須細灰甎末揩拭光明，清水灌之澄華若鏡。大者月半月盡合眾共為，小者隨己所能每須洗沐，斯則所費雖少而福利尤多。其浴像之水，即舉以兩指瀝自頂上，斯謂吉祥之水，冀求勝利。奉獻殘花不合持嗅，棄水棄花不應履踐，可於淨處而傾置之。豈容白首終年，尊像曾不揩沐；紅花遍野，本自無心奉薦。而遂省嬾作，遙指池園即休；畏苦惰為，開堂普敬便罷。此則師資絕緒，遂使致敬無由。造泥制底及拓摸泥像，或印絹紙隨處供養，或積為聚以塼裹之即成佛塔，或置空野任其銷散，西方法俗莫不以此為業。又復凡造形像及以制底，金銀銅鐵泥漆甎石或聚沙雪。當作之時，中安二種舍利：一謂大師身骨、二謂緣起法頌。其頌曰。

「諸法從緣起，

如來說是因；

彼法因緣盡，

是大沙門說。」

要安此二，福乃弘多。由是經中廣為譬喻，歎其利益不可思議。若人造像如穬麥、制底如小棗，上置輪相竿若細針，殊因類七海而無窮，勝報遍四生而莫盡。其間委細具在別經，幸諸法師等時可務哉。洗敬尊容，生生值佛之業；花香致設，代代富樂之因。自作教人，得福無量。曾見有處四月八日，或道或俗持像路邊，灌濯隨宜不知揩拭，風飄日暴未稱其儀矣。

[1] Lời người dịch.Bộ Nam Hải Ký Qui Nội Pháp Truyện南海寄歸內法傳. Gọi gọi tắc là Nam Hải Ký Qui Truyện, Ký Qui Truyện, Ký Qui, chia thành 4 quyển, do Ngài Nghĩa Tịnh soạn vào đời Đường. Nội dung sách có 40 chương, nói rất rõ về tình hình phân chia giáo đoàn Phật giáo, và nếp sống các Tăng lữ đương thời… Ngài ghi lại tất cả phong tục tập quán vùng miền, cùng những gì thấy nghe trên suốt hành trình 20 năm vân du nơi miền Tây Trúc.Sách được soạn xong trong thời gian Ngài trở về nước, khi lưu trú tại nước Thi Lợi Phật Thệ, tọa lạc tại hướng đông của đảo Sumatra ngày nay. Kính Lễ bậc Đạo Sư ân đức lớn. Hôm nay:

Mờ sáng rừng thiền chưa dọi nắng, Sương đêm hoa dại ngát hương đài,

Ngọc lộ cỏ hoang bừng tia sáng, Thềm cũ rêu phong lá rơi đầy,

Gió thoảng cúi nhìn ao trong mát, Mây trời xa thẳm bức tranh thiêng,

Bóng trúc sân trần đời ngắn ngủi, Một thoáng nhân sinh giấc mộng dài,

Trông về viễn xứ miền tây trúc, Sáng ngời sử phật dệt vầng thơ,

Nguồn tâm chỉ thẳng về vô ngã, Niết bàn sanh tử bởi do ta.

Tiếng pháp âm xưa như còn vọng lại từ Thứu lãnh xa xăm, bốn chúng như vây quanh miền Giác thọ. Giáo pháp thậm thâm, lòng từ lan tỏa, ba cõi đều nhờ, sáu đường thoát khổ.

Thật là, dù trải thân như kiếp bụi vẫn chưa đền. Ánh nắng chiều chợt tắt chốn Câu Thi, trông di tích sao không ngăn dòng lệ đổ. Rừng Sa La lặng gió, dòng Bạt Đề im trôi. Tây Thiên lãng đãng mờ sương, Nam Diêm đượm nhuần diệu Pháp.

Một chút suy tư khi chuyển dịch[1], kính lễ bậc Hùng Giác chứng tri, ngưỡng mong hiện tiền Tăng già từ giám.

Trăm năm thế sự đời hư ảo

Một thoáng phù vân giấc mộng tàn

Lặng nghẹ chuông điểm mờ sương sớm

Lạc loài hoa dại gió thơm hương.

Nha Mân, ngày Phật Niết Bàn năm Ất Tỵ (2025).

[2] 義淨Nghĩa Tịnh, Gijō, 635-713: Vị cao Tăng dịch kinh nổi tiếng dưới thời nhà Đường, người huyện Trác (涿縣), Hà Bắc (河北), có thuyết cho là xuất thân vùng Tề Châu (齊州, Sơn Đông), họ là Trương (張), tự Văn Minh (文明). Ngài xuất gia từ lúc còn nhỏ, thiên tánh thông tuệ, đã từng đi tham vấn khắp các bậc danh đức, đọc qua các điển tịch. Năm lên 15 tuổi, sư rất ngưỡng mộ cuộc Tây du thỉnh kinh của Sư Pháp Hiển (法顯, 340?-?) và Huyền Trang (玄奘, 602-664). Đến năm 20 tuổi, sư thọ Cụ Túc giới. Vào năm thứ 2 (671) niên hiệu Hàm Hanh (咸亨), sư đi qua Quảng Châu (廣州), dọc theo đường biển, đến vùng Thất Lợi Phất Thệ (室利弗逝, tức Tô Môn Đáp Lạp Ba Lân Bàng [Palembang, 蘇門答臘巴鄰旁]) và cuối cùng đến được Ấn Độ. Tại đây sư đã chí thành triều bái và đảnh lễ các thánh địa Phật Giáo như Thứu Phong (鷲峰, tức Kỳ Xà Quật Sơn [s: Gṛdhrakūṭa, p: Gijjhakūṭa, 耆闍崛山]), Kê Túc Sơn (雞足山), Vườn Lộc Uyển (s: Mṛgadāva, p: Migadāya, 鹿苑), Kỳ Viên Tinh Xá (p: Jetavana Anāthapiṇḍikārāma, 祇園精舍), v.v… Sau đó, sư đến tu học tại Na Lan Đà Tự (s: Nālandā, 那爤陀寺) trong suốt 10 năm, rồi đi vân du qua hơn 30 tiểu quốc. Khi trở về nước, sư mang về Lạc Dương khoảng 400 bộ kinh luận bằng tiếng Phạn và 300 viên xá lợi; chính Võ Hậu đích thân ra tận Đông môn nghinh tiếp và hạ chiếu chỉ cho sư trụ trì Phật Thọ Ký Tự (佛授記寺). Từ đó trở đi, sư tham gia vào công tác trùng dịch Kinh Hoa Nghiêm (華嚴經), cùng các thư tịch về giới luật, Duy Thức, Mật Giáo, v.v… Kể từ năm thứ 2 (699) niên hiệu Thánh Lịch (聖曆) cho đến năm thứ 2 (711) niên hiệu Cảnh Vân (景雲), sư đã dịch được 56 bộ, 230 quyển, trong số đó thư tịch liên quan đến giới luật là nhiều nhất và những điển tịch hiện lưu truyền của Tỳ Nại Da thuộc Hữu Bộ phần lớn đều do sư phiên dịch cả. Sư cùng với Cưu Ma La Thập (s: Kumārajīva, 鳩摩羅什, 344-413), Huyền Trang (玄奘, 602-664), và Chơn Đế (s: Paramārtha, 眞諦, 499-569) được xem như là 4 nhà phiên dịch lớn. Ngoài việc phiên dịch, sư còn lấy giới luật dạy dỗ đồ chúng. Trước tác của sư có Nam Hải Ký Quy Nội Pháp Truyện (南海寄歸內法傳) 4 quyển, Đại Đường Tây Vức Cầu Pháp Cao Tăng Truyện (大唐西域求法高僧傳) 2 quyển, v.v… Trong tác phẩm của sư có ghi lại những sinh hoạt của chư tăng, phong tục, tập quán, v.v., ở các nước mà sư đã từng đi qua, là tư liệu vô cùng quan trọng để chúng ta có thể biết được Ấn Độ đương thời như thế nào. Sư thị tịch vào tháng giêng năm thứ 2 niên hiệu Tiên Thiên (先天), hưởng thọ 79 tuổi. Tháp được dựng tại Long Môn (龍門), Lạc Dương (洛陽).

[3] Tứ Diệu Đế hay Tứ Thánh Đế, bao gồm: Khổ Đế, Tập Đế, Diệt Đế, Đạo Đế.

[4] 惛沈 Hôn trầm: S: styāna. Một trong Đại phiền não địa pháp ghi trong A-tì-đạt-ma Câu-xá luận. Là một trong 20 tuỳ phiền não trong giáo lí Duy thức. Là tâm hành trở nên mê muội và chìm đắm. Sự u sầu, u uất. (Theo từ điển Phật học Đạo Uyển).

[5] 尊儀Tôn nghi: Nghi dung Tôn quí. 尊貴之儀容

[6] 禺中Ngun trung: Gần giờ ngọ意思是将近午时. Có bản ghi nhầm là Nam trung男中.

[7] 授事Thọ sự: tiếng Phạn là Yết Ma Đà Na羯磨陀那, Đà Na là thọ, Yết Ma là sự. Ý nói đem các việc lặt vặt giao cho người. Xưa gọi Duy na維那 là sai vậy. Duy là tiếng nước Đại Đường, nghĩa là kỷ cương khuôn phép, Na là âm tiếng Phạn, lược bỏ chữ Yết Ma Đà. 授事者，梵云羯磨陀那。陀那是授，羯磨是事。意道以眾雜事指授於人。舊云維那者，非也。維是唐語，意道綱維。那是梵音，略去羯磨陀字)

[8]健稚: Kiền-trì, Kiền-trĩ, Kiền-để): khí cụ dùng để đánh báo giờ trong tự viện. Theo luật Ngũ Phần 18 và Đại Tỳ-kheo Tam Thiên Oai Nghi, q. hạ, khi bố-tát hoặc tụng kinh hoặc tập hội chúng tăng thọ trai v.v…đều có thể đánh kiền-chùy, giống như việc đánh bảng trong các tự viện ngày nay. Tiếng Phạn là ghanta, trong các kinh dịch có khác nhau, hoặc dịch là chuông, khánh, linh báu, mõ v.v.

[9] Lấy loại gỗ thơm Chiên Đàn, Trầm Thủy, nghiền ở trên đá, hòa với nước mà mài thành bột, rồi đem thoa lên thân tượng, kế đó lấy nước tắm gội Tôn tượng. 取栴檀沈水香木之輩。於礎石上。以水磨使成泥。用塗像身。方持水灌.

[10] 白㲲 (疊) Bạch chiên (điệp): Lụa trắng mịn.

[11] 澄華 Trừng hoa: Băng hoa sáng sạch明凈的冰花

[12] 開堂 Khai đường: Tiếng dùng trong Thiền lâm. Nguyên là nghi thức trong việc dịch kinh đời xưa. Hàng năm, đến ngày Thánh đản (sinh nhật của vua), viện Dịch kinh thường phải dâng một bộ kinh mới dịch lên để chúc thọ vua. Hai tháng trước đó, các quan nhóm họp để xem xét việc dịch kinh. Rồi trước ngày Thánh đản 1 tháng, các vị Dịch kinh sứ và quan nhuận văn lại nhóm họp để dâng bộ kinh ấy lên vua, gọi là Khai đường. Về sau, buổi tuyên thuyết đại pháp của vị Tân trụ trì trong lễ nhập tự cũng được gọi là Khai đường, đây là nghi thức quan trọng trong Thiền lâm. Trong lễ nhập tự, cũng có nghi thức cầu nguyện quốc thái dân an, Thánh hoàng muôn tuổi, cho nên cũng được gọi là Khai đường chúc thọ, Khai đường chúc thánh, Chúc quốc khai đường. Về nghi thức Khai đường thì trước hết cung thỉnh một vị tăng đức độ cao vời, kiến thức sâu rộng, giữ chức Bạch chùy sư, an tọa tại phía đông pháp tòa để giám sát việc khai đường. Các quan viên thì ngồi đối diện với pháp tòa. Kế đến nghinh thỉnh vị Trụ trì, sau khi trình công văn (những giấy tờ về việc bổ nhiệm Trụ trì) và tuyên nói pháp ngữ, vị Duy na đọc các lá sớ. Sau đó, vị Trụ trì đưa tay chỉ về phía pháp tòa, tuyên thuyết pháp ngữ, rồi thăng tòa niệm hương chúc mừng Thánh thọ. Khi Đế sư và các quan lần lượt niệm hương xong, Bạch chùy sư gõ một tiếng kiền chùy (cái kiểng) rồi nói (Vạn tục 113, 118 hạ): Chúng long tượng trong pháp hội, nên quán xét Đệ nhất nghĩa. Tiếp theo, vị Trụ trì nêu lên cương yếu của tông môn, cảm tạ các quan, chư sơn Thiền đức, Bạch chùy sư lại gõ chùy xướng rằng: Quán xét kĩ pháp của Pháp vương, pháp của Pháp vương là như thế. Sau cùng, vị Trụ trì dộng tích trượng xuống đất một tiếng, rồi bắt đầu vấn thoại (hỏi đáp giảng giải). Vấn đáp xong, kết thúc nghi thức Khai đường. Ngoài ra, Khai đường Hòa thượng là một vị Chấp sự quan trọng trong đàn truyền giới ở Trung quốc. Về các pháp tắc thụ giới, về các nghi lễ và quy củ sinh hoạt của giới tử, v.v… đều do Khai đường hòa thượng chỉ dạy. [X. Tổ đình sự uyển Q.8; điều Nhập viện khai đường chúc thọ, chương Trụ trì trong Bách trượng thanh qui Q. thượng; môn Tùng quĩ trong Thiền lâm tượng khí tiên].

[13] 普請 Phổ thỉnh: Cũng gọi Xuất pha. Mời tất cả mọi người. Trong Thiền lâm, khi làm các việc nặng nhọc thì mời tất cả đại chúng chung sức để thực hiện, gọi là Phổ thỉnh. Cứ theo Nhập đường cầu pháp tuần lễ hành kí quyển 2, chế độ Phổ thỉnh được thực hành ở khắp các tùng lâm vào đời Đường. Đến mùa thu hoạch nho táo, rau đậu, thì các bậc Thượng tọa trong Thiền viện cũng tham gia hái quả, nhặt lá; lúc nhà bếp hết củi thì chúng tăng đi lấy củi. Vì các Thiền viện thời xưa hầu hết đều làm ruộng, nên các việc cày cấy, hái chè… đều phải phổ thỉnh. Ngoài ra, việc xây dựng nhà cửa cũng gọi là Phổ thỉnh, vì phải cần nhiều người hợp lực tham gia. [X. Phổ thỉnh pháp trong Tăng đường thanh qui Q.3; Đại tống tăng sử lược Q.thượng; điều Phổ thỉnh trong Sắc tu Bách trượng thanh qui Q.6; điều Bách trượng Hoài hải trong Cảnh đức truyền đăng lục Q.7; điều Qui sơn Linh hựu Q.9; điều Hoàng bá hi vận Q.12 và điều Hoa nghiêm Hưu tĩnh Q.17; Bích nham lục tắc 5; Liên đăng hội yếu Q.4, 7; môn Tùng quỹ trong Thiền lâm tượng khí tiên].

[14] 制底 Chế để: Còn gọi là chi đề Sktcaitya, Pālicetya, có nghĩa là tích tụ, hay tụ tướng. Lúc trà tỳ đức Thế tôn, nơi đây đã từng tích tụ gỗ thơm rất nhiều, nên sau này nơi này trở thành linh tích. Ở đây còn có nghĩa là nơi tích tụ vô lượng phước đức của đức Thế tôn nên nơi đây đã dựng lên những linh miếu, tháp miếu v.v… nên gọi là chi đề, hay chế để.

[15] 緣起法頌 Duyên khởi Pháp tụng: Gọi tắt của Duyên khởi pháp chi kệ tụng. Cũng gọi Duyên khởi kệ. Tức là văn kệ nói về Khổ, Tập, Diệt trong bốn đế, là nghĩa căn bản của Phật giáo. Văn kệ bằng tiếng Phạm như sau: Ye dharmà-hetu prabhavàhetuô tewaô tathàgato hy avadat, tewaô ca yo nirodho evaô vàdì mahà-zramaịa#. Văn kệ bằng tiếngPàli: Ye dhammà hetu-ppabhavà tewaô hetuô tathàgato àha, tesaĩ ca yo nirodho evaô vàdì mahàsamaịo. Bản Hán dịch của bài kệ này trong các kinh luận có khác nhau, kinh Sơ phần thuyết quyển hạ (Đại 14, 768 trung), chép:Nhược pháp nhân duyên sinh Pháp diệc nhân duyên diệt Thị sinh diệt nhân duyên Phật đại sa môn thuyết. (Pháp từ nhân duyên sinh Cũng theo nhân duyên diệt Nhân duyên sinh diệt ấy Phật đại sa môn nói). Hữu bộ tì nại da Xuất gia sự quyển 2 (Đại 23, 1027 hạ), chép: Chư pháp tòng duyên khởi Như lai thuyết thị nhân Bỉ pháp nhân duyên tận Thị đại sa môn thuyết. (Các pháp từ duyên sinh Như lai nói là nhân Pháp ấy do duyên diệt Đại sa môn nói thế). Luận Đại trí độ quyển 11 (Đại 25, 136 hạ), chép: Chư pháp nhân duyên sinh Thị pháp thuyết nhân duyên Thị pháp nhân duyên tận Đại sư như thị thuyết (Nhân duyên sinh các pháp Pháp ấy là nhân duyên Nhân duyên hết pháp diệt Đại sư nói như vậy) Cứ theo Luật tạng đại phẩm (Pàli: Mahà-vagga) I.23 và luật Tứ phần quyển 33, thì bài kệ này do tỳ kheo Mã thắng (Phạm: Azvajit, Pàli: Assaji) nói cho ngài Xá lợi phất (khi còn tu theo ngoại đạo) nghe, nhờ đó, ngài Xá lợi phất chứng được quả Dự lưu, rồi cùng với ngài Mục kiền liên (bạn đồng tu) cùng về quy y theo Phật. Nếu bài kệ tụng này được viết trên tháp, hoặc để vào trong tháp hay trong tượng Phật, thì gọi là kệ Pháp thân xá lợi hay kệ Pháp thân. Ở cuối các kinh bản tiếng Phạn hiện còn hoặc bản dịch Tây tạng thường có ghi, rồi ở tòa ngồi hoặc trên hào quang sau lưng tượng Phật cũng khắc bài kệ này. [X. Trường trảo Phạm chí duyên trong kinh Soạn tập bách duyên Q.10; kinh Quá khứ hiện tại nhân quả Q.14; phẩm Đại đệ tử xuất gia trong Phật sở hành tán Q.4; phẩm Bảo chàng phần ma khổ trong kinh Đại phương đẳng đại tập Q.19; kinh Thánh ca ni phẫn nộ kim cương đồng tử bồ tát thành tựu nghi quĩ Q.thượng; luật Ngũ phần Q.16; luận Đại trí độ Q.18; Đại nhật kinh sớ Q.7; Quán mộc tôn nghi trong Nam hải kí qui nội pháp truyện Q.4].

[16]大沙門Đại sa môn: Phạm: Mahà-zramaịa, Pàli: Mahàsamaịa. Tiếng tôn xưng đức Phật. Phật là bậc sa môn vĩ đại nhất trong các sa môn, nên gọi là Đại sa môn. Ngoài ra, so với sa di hoặc người ngoại đạo xuất gia thì tỳ kheo cao cả hơn nên cũng gọi Đại sa môn. [X. luật Tứ phần Q.33]..

[17] 輪相 Luân Tướng: Cũng gọi Tướng luân, Thừa lộ bàn, Luân cái. Bộ phận kiến trúc hình cái lọng trên đỉnh tháp. Ở Nhật bản bộ phận này thường là 9 lớp nên gọi Cửu luân. Nam hải kí qui nội pháp truyện quyển 4 (Đại 54, 226 hạ) nói: Đáy phẳng nhỏ bằng quả táo, trên đặt luân tướng, ngọn nhỏ như cây kim. [X. Phiên dịch danh nghĩa tập Q.7]. (xt. Thừa Lộ Bàn) (一)指塔頂上之輪盤形建築。又作相輪、承露盤、輪蓋。在日本，相輪通常有九層，故又稱九輪。經律中又有金剎、露盤等名稱。南海寄歸內法傳卷四（大五四·二二六下）：「制底如小棗，上置輪相，竿若細針。」［翻譯名義集卷七］（參閱「承露盤」3254）

[18] 七海 Thất Hải: Bảy biển. Núi Tu di có 7 lớp núi vàng bao bọc, ở khoảng giữa các núi ấy có 8 lớp biển. Ngoài lớp biển nước mặn, thì 7 lớp biển còn lại đều chứa đầy nước 8 công đức, được gọi chung là Thất hải. THẤT HẮC SƠN Chỉ cho 7 ngọn Hắc sơn ở khoảng giữa từ phía bắc thành Tì xá ly, Trung Ấn độ, đến núi Hương túy (Phạm: Gandhamadana) thuộc dãy Hi mã lạp nhã ở Bắc Ấn Độ. Phẩm Diêm phù đề trong luận Lập thế a tì đàm quyển 1 ghi tên của 7 ngọn núi này như sau: Núi Tiểu hắc, núi Đại hắc, núi Đa li ngưu, núi Nhật quang, núi Ngân, núi Hương thủy và núi Kim biên. Nếu người lên đỉnh núi Kim biên, đứng xoay mặt hướng Bắc, trông về nơi xa thẳm thì chỉ thấy màu tối đen. Theo luận Câu xá quyển 11 thì các núi thuộc dãy Hi mã lạp nhã trên chóp núi thường có tuyết trắng bao phủ, cho nên gọi là Tuyết sơn. Còn các núi ở phía nam thì trên đỉnh không có tuyết phủ, thay vào đó là cây cối um tùm, rậm rạp, chỉ toàn một màu tối đen, cho nên gọi là Hắc sơn.

[19] 別經 Biệt kinh: Các kinh khác: Phật Thuyết Tạo Tượng Công Đức Kinh do Địa Bà Ha La dịch vào đời Đường, Phật Thuyết Đại Thừa Tạo Tượng Công Đức Kinh do Đề Vân Bát Nhã dịch vào đời Đường…

[20] 尊容 Tôn dung: Dáng vẻ tôn quý, chỉ cho hình tượng Phật, hình tượng Thần. 尊容是一个汉语词汇，意思是尊贵的容貌﹐特指佛像﹑神像

[21] Chỉ cho truyền Thống Phật Giáo Trung Quốc, cử hành hoạt động tắm Phật vào ngày mùng 8 tháng tư, là ngày Phật Thích Ca Mâu Ni giáng sanh.

******—————————————————–******

Ngày Thánh đản Bồ tát Địa tạng.

Anh Tuyet Duong — Sun, 11 Sep 2022 03:47:30 +0000

Thích Thiện Phước

“Địa ngục chưa trống thề không thành Phật, chúng sanh độ hết mới chứng Bồ đề”. Đây là lời thệ nguyện rộng lớn của Bồ tát Địa Tạng.

Kinh Địa Tạng Bổn Nguyện chép: “Bồ tát Địa Tạng từ khi phát tâm tu hành đến nay đã trải qua vô lượng kiếp, công đức trí tuệ tương đồng với Phật, vốn ra Ngài đã thành Phật từ lâu, nhưng vì Ngài phát lời đại nguyện, nếu như chúng sanh ở trong 6 đường chưa hết thì thề không thành Phật”.

Theo Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh, quyển Thượng chép: “Bồ tát Địa Tạng do vì lời bi nguyện rộng lớn ở đời quá khứ, đã thị hiện thân Đại Phạm Vương, thân Đế Thích, thân Thanh Văn, thân Diêm La Vương, cư sĩ, voi, cọp, sói, trâu, ngựa,… cho đến thân La Sát, thân ở địa ngục,… vô lượng vô số thân hình nhằm để giáo hóa chúng sanh, đặc biệt là thương xót chúng sanh trong đời ác năm trược, ứng theo lời chúng sanh mong cầu mà tiêu tai tăng phước, để thành thục căn lành cho chúng sanh, Bồ tát Địa Tạng thường biến hiện ra vô số thân để cứu độ chúng sanh như thế, cho nên gọi là một ngàn thân thể Địa Tạng. Bồ tát Địa Tạng dùng sức bi nguyện cứu độ tất cả chúng sanh, đặc biệt là thương xót chúng sanh đang chịu khổ trong cõi địa ngục mà thị hiện thân Diêm La Vương, thân địa ngục,… rộng vì khắp tất cả chúng sanh đang chịu khổ mà nói pháp giáo hóa cứu độ”.

Nhân thế mà thông thường cho rằng Diêm La Vương là do Bồ tát Địa Tạng hóa thân.

Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện chép: “Bồ tát Địa Tạng nhận lời phó chúc của Phật Thích Ca, trong khoảng thời gian sau khi Phật Thích Ca nhập diệt đến lúc Phật Di Lặc ra đời, trong thời gian không có Phật nầy, Bồ tát Địa Tạng lưu lại trong nhơn gian để cứu độ giáo hóa những chúng sanh đang chìm đắm trong địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh, A Tu La, người, trời,… khi độ hết chúng sanh thì Ngài mới thành Phật”.

Sự tích của Bồ tát Địa Tạng, trong Kinh Địa Tạng Bổn Nguyện đã nói rõ:

1/ Bồ tát Địa Tạng từ kiếp lâu xa về trước là một vị Trưởng giả, nhân vì gặp Đức Sư Tử Phấn Tấn Cụ Túc Vạn Hạnh Như Lai tướng hảo trang nghiêm sanh lòng kính ngưỡng, vì muốn chứng được thân tướng trang nghiêm nầy nên phát nguyện tột đến đời vị lai, độ hết tất cả tội khổ chúng sanh.

2/ Bồ tát Địa Tạng không thể nghĩ bàn A Tăng Kỳ Kiếp về đời quá khứ làm Bà La Môn nữ, mẹ là Duyệt Đế Lợi, không kính tin ngôi Tam bảo, tu theo tà đạo, sau khi chết bị đọa vào địa ngục chịu khổ, vì muốn cứu mẹ ra khỏi địa ngục, người nữ nầy bèn bán nhà cửa mua hoa hương phẩm vật, cúng dường chùa tháp, phát nguyện tột đến đời vị lai rộng độ tất cả chúng sanh.

3/ Bồ tát Địa Tạng vô lượng kiếp vào đời quá khứ làm một vị Quốc vương, người dân trong nước tạo nhiều tội nghiệp, nhân vì vị Quốc vương phát nguyện độ hết tội khổ của chúng sanh, đều chứng quả Bồ đề, nếu không thì thề sẽ không thành Phật.

4/ Bồ tát Địa Tạng vô lượng kiếp về đời quá khứ làm một người nữ có hiếu, tên là Quang Mục, mẹ của nàng lúc còn sống thích ăn thịt loài cá, phạm tội sát sanh rất nặng. Nàng Quang mục biết mẹ sau khi chết chắc chắn sẽ đọa ác đạo, bèn thỉnh A La Hán nhập định quán sát, quả nhiên bà mẹ ở trong địa ngục chịu khổ nạn. Nàng Quang mục vì cứu độ mẫu thân mà phát nguyện cứu vớt tất cả chúng sanh, lìa khổ được vui, đều được thành Phật thì mới thành chánh giác.

Trên đây miêu tả về công đức và hạnh nguyện rộng lớn của ngài Địa Tạng Bồ tát, thể hiện tinh thần thương xót phát ra lời thệ nguyện để cứu độ chúng sanh. Tinh thần đạo hiếu của Bồ tát Địa Tạng rất phù hợp với đạo đức truyền thống của xã hội Trung Quốc, nhân thế mà được số đông kính ngưỡng, trải qua thời gian lâu dài mà không suy kém, đặc biệt là đạo tràng núi Cửu Hoa, tín chúng rất đông, hương hoa hưng thạnh.

Hình tượng Bồ tát Địa Tạng có nhiều loại, từ đời Đường trở về trước, hình tượng đa phần là hình vị Bồ tát đầu đội mão đeo anh lạc. Nhưng sau đời Đường thì hình tượng Bồ tát Địa Tạng dùng Kim Địa Tạng làm tiêu chuẩn, biến thành hình tượng vị Tỳ kheo, thân đắp ca sa, tay trái cầm bảo châu, tay phải cầm tích trượng, hoặc ngồi trên hoa sen, mỗi chùa viện đều có điện đường cung phụng Địa Tạng Bồ tát.

Vào ngày 30 tháng 7 Âm lịch là ngày Thánh đản đức Địa Tạng Bồ tát, có liên quan đến đức Kim Địa Tạng ở núi Cửu Hoa. Tương truyền, Kim Địa Tạng là một Vương tử của nước Tân La trên bán đảo Triều Tiên, tên là Kim Kiều Giác, bản tánh thông minh. Vào năm Vĩnh Huy thứ 4 (653) đời Đường, lúc ấy Ngài 24 tuổi, xuất gia làm Tăng, đi thuyền vượt biển đến Trung Quốc, dốc lòng tu hành. Trước hết chọn một hang đá ở bên sườn núi phía Đông, suốt ngày ngồi thiền đọc kinh. Sau người ở núi biết được, từ đó cảm động phụng thờ.

Sau nầy truyền thừa câu chuyện rằng: “Có người chủ núi họ Mẫn, phát tâm xây dựng chùa, lập đạo tràng. Sau khi Kim Kiều Giác qua đời để ngồi ở trong khám, bèn mới cho là Địa Tạng Vương. Trải qua 3 năm, mở khám ra xem, dung mạo như còn sống, mọi người lấy làm lạ, bèn lấy vàng tô phết lại phụng thờ, vì thế gọi là Kim Địa Tạng. Nhân vì khi còn sống Ngài dốc lòng tin Địa Tạng Bồ tát, lại có tướng tốt dung mạo y như Bồ tát Địa Tạng, nên mọi người cho là Bồ tát Địa Tạng hóa thân”.

Núi Cửu Hoa được cho là đạo tràng của Bồ tát Địa Tạng, từ đó mà tín ngưỡng Bồ tát Địa Tạng mau chóng lan truyền khắp dân gian. Mỗi năm vào ngày 30 (tháng thiếu 29) tháng 7 Âm lịch là ngày Thánh Đản đức Địa Tạng Bồ tát. Chùa chiền ngày nầy đều cử hành hoạt động Phật sự, Tăng chúng phải tụng “Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh”, đặc biệt là cử hành Pháp hội tại núi Cửu Hoa, chính là đạo tràng của Bồ tát Địa Tạng, suốt 7 ngày (từ ngày 30 tháng 7 đến ngày mùng 6 tháng 8). Người ở khắp mọi nơi đến núi Cửu Hoa tụng kinh, niệm Phật, ăn chay, trì chú, thiết trai cúng dường, rộng kết duyên lành.

Trong Kinh Phật dạy: “Dốc lòng niệm tụng Bồ tát Địa Tạng hoặc lễ bái cúng dường hình tượng của Bồ tát Địa Tạng thì xa lìa khổ não, không đọa ác đạo, thành tựu được 28 điều lợi ích:

1. Trời rồng hộ niệm.

2. Quả lành ngày thêm lớn

3. Chứa góp nhân vô lượng

4. Không lui sụt đạo giác ngộ

5. Áo cơm đầy đủ

6. Không bị bệnh dịch

7. Khỏi nạn lửa nước

8. Không có giặc hại

9. Người thấy cung kính

10. Quỉ thần hộ trì

11. Chuyển nữ thành nam

12. Làm con gái bậc vương thần

13. Tướng tốt đẹp đẽ

14. Sanh về cõi trời

15. Làm bậc đế vương

16. Biết rõ đời trước

17. Cầu nguyện thành tựu

18. Quyến thuộc an vui

19. Tiêu sạch hoạnh tử

20. Nghiệp ác không còn

21. Chỗ đến thông suốt

22. Đêm mộng điềm lành

23. Tiên vong hết khổ

24. Phước báu đầy đủ

25. Các thánh khen ngợi

26. Thông minh lanh lợi

27. Giàu lòng thương xót

28. Rốt ráo thành Phật”.

Bồ tát Địa Tạng “không vì cầu an lạc cho mình, chỉ nguyện cho chúng sanh được lìa khổ”. Với tinh thần đại nguyện, cống hiến, từ bi, chúng ta cần phải tôn kính học tập theo.

◊-◊——————————————————————–◊-◊

Giải thoát – TT. Thích Lệ Trang thuyết giảng.

Anh Tuyet Duong — Fri, 13 Nov 2015 04:28:04 +0000

"Nguyện người nghe tỉnh thức - Vượt thoát mọi nẻo luân hồi - Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật" - Nha Mân, ngày 02/10/Ất Mùi.

12 Lời nguyện nhiệm mầu của Phật Dược sư.

Anh Tuyet Duong — Wed, 11 Nov 2015 02:02:41 +0000

Thích Thiện Phước

Lòng từ thương xót vớt mê tình

Độ thoát trần gian khắp chúng sinh

Ban cho thuốc pháp trừ tai chướng

Dốc lòng cúi lạy đấng uy linh

Phật Dược Sư, gọi đủ là Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai, gọi tắt là Dược Sư Phật, Dược Sư Như Lai.

Phật dạy: Lúc Phật Dược Sư còn hành Bồ tát đạo, phát ra 12 lời đại nguyện:

1/ Nguyện ánh sáng của thân mình soi sáng khắp mười phương thế giới.

2/ Nguyện oai đức khai hiểu tất cả chúng sanh.

3/ Nguyện các hữu tình đều được viên mãn.

4/ Nguyện tất cả chúng sanh an tâm tu đại thừa Phật pháp.

5/ Nguyện các hữu tình tu hành phạm hạnh như pháp thanh tịnh.

6/ Nguyện người 6 căn không đủ đều được đoan nghiêm.

7/ Nguyện các hữu tình thân tâm an lạc cho đến giác ngộ.

8/ Nguyện chuyển thân gái thành thân trai.

9/ Nguyện các hữu tình tiêu trừ ngoại đạo tà kiến tu tập các hạnh Bồ tát.

10/ Nguyện các hữu tình giải thoát tất cả ưu khổ.

11/ Nguyện chúng sanh đói khát đều được món ăn ngon.

12/ Nguyện chúng sanh bần cùng không áo mặc đều được y phục đẹp đẽ.

Mỗi lời nguyện đều nói rõ sự mong cầu của chúng sanh được thành tựu đầy đủ, cứu vớt nổi khổ, trị lành các căn bệnh của chúng sanh, sau sẽ được thành Phật. Đây là lời nguyện thật tiễn của Ngài. Thông thường mọi người xưng niệm “Tiêu Tai Diên Thọ Dược Sư Phật”, nhân vì Ngài hay trừ sạch căn bệnh sanh tử, cho nên gọi là Dược Sư, soi chiếu tan sự tăm tối của chúng sanh trong ba cõi. Cho nên gọi là Lưu Ly Quang. Phật Dược Sư là vị giáo chủ ở Lưu Ly Tịnh Độ phương Đông, cùng với Nhật Quang, Nguyệt Quang là hai vị Bồ tát, và 8 vị Bồ tát khác dẫn dắt chúng sanh vào thế giới Tịnh Độ, ở tại Tịnh Độ phương Đông giáo hóa chúng sanh. Ngoài ra còn có 12 vị Thần tướng Dược Xoa thệ nguyện hộ trì pháp môn của Phật Dược Sư, những vị Thần tướng nầy nắm giữ 7000 quyến thuộc Dược Xoa, để ủng hộ chúng sanh khắp tất cả mọi nơi.

Trong Kinh Dược Sư Như Lai Bổn Nguyện Công Đức chép: Thế giới Tịnh Lưu Ly ở phương Đông thanh tịnh thuần khiết không có các dục nhiễm, ngay cả tiếng khổ của ba đường ác cũng không, đất được làm bằng chất lưu ly, thành quách cung điện và cửa nẻo cũng đều do 7 món báu tạo thành, cùng với thế giới Cực Lạc Tịnh Độ ở phương Tây của Phật A Di Đà ánh sáng chiếu soi không khác.

Phật Dược Sư vì chúng sanh hiện đời cầu an lạc, còn Phật A Di Đà lại tiếp bước chúng sanh vãng sanh về Cực Lạc. Tuy nhiên dù là vãng sanh Tây phương hay tu tập pháp môn gì, đều phải có thân tâm mạnh khỏe mới có thể thực hành tu trì Phật pháp. Nhân vì chúng sanh có tham sân si, nhiều loại phiền não làm rối loạn thân tâm, từ đó mà sanh ra các loại phiền não bất đồng, do vì chúng sanh có nhiều phiền não bệnh nên phương thuốc trị bệnh cũng có nhiều loại khiến cho bệnh khổ chúng sanh được tiêu trừ. Nguyện lực của Phật Dược Sư phải tiêu trừ những phiền não nầy khiến cho chúng sanh thoát khỏi những bệnh tật, tiêu trừ đau khổ, hết tai nạn. Nhân vì trong kinh nói mới cầu sanh về Cực Lạc, khi mạng chung sẽ có 8 vị đại Bồ tát chỉ đường. Trong Kinh lại nói nếu muốn sanh về cõi trời Đâu Suất để gặp Phật Di Lặc, cũng nên lễ kính Phật Dược Sư Lưu Ly Quang. Do vậy, người tu trì pháp môn Dược Sư cũng vãng sanh về thế giới Cực Lạc, hoặc được phước đức trí tuệ để làm tư lương trên con đường tu hành thành Phật. Nhân thế mà Phật giáo đem Pháp hội Dược sư làm pháp môn tiêu tai diên thọ ở hiện đời.

Kinh Dược Sư được truyền vào Trung Quốc là do Bạch Thi Lợi Mật đem “Phật Thuyết Quán Đảnh Bạt Trừ Quá Tội Sanh Tử Kinh” dịch ra. Sau đời Lưu Tống ngài Huệ Giản dịch ra “Lưu Ly Quang Kinh” 1 quyển. Vào đời Tùy Ngài Đạt Ma Cấp Đa dịch ra “Phật Thuyết Dược Sư Như Lai Bổn Nguyện Kinh” 1 quyển. Đời Đường ngài Huyền Tráng dịch ra “Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện Công Đức Kinh” 1 quyển. Sau đó Kinh Dược Sư truyền vào liên tục. Phật Dược Sư hay trị được trăm bệnh khổ não chúng sanh, giải trừ mọi sự đau đớn bệnh tật, kéo dài tuổi thọ, vì vậy mà được mọi người trong xã hội kính chuộng.

Trong Kinh nói: Nếu như có người thân thể bệnh hoạn đau khổ, tướng già chết hiện ra, quyến thuộc của người nầy ngày đêm cúng dường lễ bái Phật Dược Sư, đọc tụng “Kinh Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Như Lai Bổn Nguyện Công Đức” 49 lần và cung kính thắp 49 ngọn đèn, treo phan 5 màu 49 ngày,… thì người sắp mạng chung đó được sống lại. Nhân thế mà phong thái tính ngưỡng Phật Dược Sư ngày một hưng thạnh. Có rất nhiều Tự viện tôn trí 3 vị Phật trên chánh điện là: Phật Thích Ca giáo chủ cõi Ta Bà ở giữa, Phật Dược Sư giáo chủ thế giới Tịnh Độ phương Đông ở bên trái, Phật A Di Đà giáo chủ thế giới cực lạc phương Tây ở bên phải, thông thường gọi là Tam thế Phật. Ngoài ra cũng có Tam thế Phật là: Quá khứ Nhiên Đăng Cổ Phật, Hiện Tại Thích Ca Mâu Ni Phật, Tương Lai Di Lặc Phật. Ngoài việc cung phụng Phật Dược Sư ở trên bảo điện ra, còn có tự viện xây dựng cả một điện thờ Phật Dược Sư đó gọi là Dược Sư Điện nhằm để tôn thờ Phật Dược Sư và 2 vị đại Bồ tát là Nhật Quang và Nguyệt Quang, gọi là “Dược Sư Tam Tôn”, “Đông Phương Tam Thánh”. Hai bên lại còn thiết 12 vị thần tướng, Phật Dược Sư cũng có những tướng tốt. Hình tượng thông thường chúng ta thấy là tay trái cầm bình thuốc, tay phải kết định ấn, thân mặc ca sa, ngồi kết già trên hoa sen, có khi tay trái cầm bát thuốc, tay phải cầm viên thuốc, nhằm để hiển bày lòng từ bi trừ sạch bệnh khổ cứu độ chúng sanh.

Thế giới Tịnh độ phương Đông giống như thế giới Tịnh độ phương Tây, chúng sanh chỉ cần trì tụng danh hiệu Phật Dược Sư thì không rơi vào 3 đường ác: Địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh, diệt trừ các bệnh khổ, lại có thể trừ 9 thứ hoạnh tử, nhân thế mà trong dân gian tin tưởng rất rộng, còn gọi là “Y Vương Phật”. Mỗi năm vào ngày 30 (29) tháng 9 Âm lịch là ngày Thánh đản Phật Dược Sư, các tự viện đều cử hành Pháp hội Tiêu Tai Diên Thọ, thời khóa sáng cử hành nghi chúc thánh, bình thường thì trong thời khóa sáng thêm phần tán hương, ba lần niệm danh hiệu, tụng Dược Sư Quán Đảnh Chơn Ngôn, xướng kệ khen ngợi, niệm Nam Mô Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai 100 lần, lễ bái cầu nguyện. Lạy Phật Thích Ca Mâu Ni 3 lạy, còn lại Phật Dược Sư 12 lạy, Nhật Quang Bồ Tát, Nguyệt Quang Bồ Tát, Dược Sư Hải Hội Phật… 3 lạy. Sau đó qui y, có Tự viện còn cử hành bái sám cúng đèn, Phổ Phật, phóng sanh…Vào những ngày giao mùa nầy, khí trời bắt đầu se lạnh, báo hiệu sắp bước sang một mùa đông mới, cũng là lúc kỷ niệm Lễ giáng thần của Phật Dược Sư (30 hoặc 29 tháng 9 ÂL). Tất cả những người con Phật đọc tụng Kinh Dược Sư, gia trì Thần Chú Quán Đảnh, kiến lập đàn tràng, đốt đèn, treo phan, phóng sanh tu phước… cầu nguyện tăng thêm phước thọ, bình an, tiêu tai, lánh xa hoạnh tử, không rơi đường tà, tiêu trừ ma chướng, thành tựu trí huệ, cuối cùng vãng sanh về thế giới cực lạc ở phương Đông.

Mong sao, ai nấy thoát khỏi chướng duyên, mở toang sự ràng buộc đau khổ, tinh thần an định, rộng lòng giúp đỡ thương yêu, cuối cùng mau được thanh tịnh viên mãn./.

◊◊——————————————————————-◊◊

Công đức xây tháp.

Anh Tuyet Duong — Fri, 06 Nov 2015 04:26:11 +0000

Thích Thiện Phước

Tháp: Tột đổ ba, tốt đổ ba, phù đồ, chi đề, chế để, là nơi phụng thờ Xá lợi Phật. Lậu Tăng Kỳ chép: khi lễ tháp phải đi vòng mé tay phải như vầng nhật nguyệt và các vì sao xoay quanh núi Tu Di.

Vòng mé hữu tháp nguyện cho chúng sanh chỗ đi không nghịch thánh tất cả trí.

Nhiễu tháp có 5 điều lợi:

1. Thân đoan chánh.

2. Ấm giọng

3. Sanh về cõi Trời.

4. Làm vương hầu.

5. Đặng đạo Niết bàn.

Kinh Vô Cấu Ưu Bà Di chép: “Thế tôn, con thường dậy sớm quét dọn tháp Phật, lại rải hoa thắp hương, nhiễu quanh, cúng dường. Sau đó, con trở về phòng, ngồi thiền, tu bốn pháp phạm hạnh, vâng giữ ba pháp quy y và năm giới cấm. Con luôn hành trì như thế. Bạch Thế tôn, con nay vẫn chưa biết quét tháp Phật, lại rải hoa thắp hương, nhiễu quanh, cúng dường như thế sẽ được căn lành và phước báo gì?”.

Phật bảo: “Nầy Vô Cấu Ưu Bà Di, người quét tháp Phật và nhiễu quanh có được năm thứ phước báo:

Tự tâm thanh tịnh, người khác thấy mình sanh lòng thanh tịnh.

Được người khác yêu mến.

Chư thiên sanh lòng vui mừng.

Gom chứa hạnh nghiệp đoan chánh.

Khi mạng chung được sanh lên cõi Trời.

Này Vô Cấu, Nếu có người dốc lòng tin Phật, làm hình tròn tô đắp tháp của Phật, rải hoa thắp hương nhiễu quanh cúng dường, khi thân hoại mạng chung sẽ được thác sanh về cõi trời Hóa Lạc.

Nếu người tin Phật làm hình bán nguyệt, đắp nắn tháp Phật, rải hoa thắp hương nhiễu quanh, cúng dường thì khi thọ chung liền sanh lên cõi trời Đâu Suất.

Nếu người tin Phật ở bên tháp Phật, lau dọn bốn góc, rải hoa thắp hương nhiễu quanh, cúng dường thì sau khi mạng chung được sanh lên cõi trời Diệm Ma.

Nếu người tin Phật làm hình mặt người, quét dọn lau tháp, rải hoa thắp hương nhiễu quanh cúng dường như thế thì khi thân hoại mạng chung sẽ được sanh vào cõi Diêm Phù Đề, giàu có tự tại, khi tuổi thọ hết sẽ được sanh lên cõi trời thứ 33.

Phật dạy có 4 hạng người được xây tháp cúng dường đó là: Như Lai, thánh đệ tử của Như Lai, bích chi Phật, và chuyên luân thánh vương.

Trên 2500 về trước Khi Phật du hành đến nước Câu Tát La, có người Bà la môn đang cày đất, trông thấy Thế tôn đi qua, ông ta bèn đến lễ Phật. Thế tôn thấy vậy liền mỉm cười. Các Tỳ kheo bạch Phật:

Phật đáp:

- Ðó là người nông phu đảnh lễ Ta và đảnh lễ tháp Phật Ca Diếp dưới luống cày kia.

Các Tỳ kheo thưa: “Bạch Thế tôn chúng con muốn được thấy tháp Phật Ca Diếp!

Phật dạy:

- Các Thầy hãy đến xin ông Bà la môn này một nắm đất tại chỗ ấy.

Thế rồi, ông Bà la môn liền cho các thầy Tỳ kheo nắm đất. Thế tôn bèn dùng thần lực làm ngôi tháp thất bảo của Phật Ca Diếp xuất hiện, cao một do tuần bề mặt rộng nửa do tuần”. Đức Thế tôn bèn xây ngôi tháp của đức Phật Ca Diếp tại nơi ấy và đây là ngôi tháp Phật đầu tiên tại cõi Diêm phù đề nầy.

Ngài bèn nói kệ khen rằng:

“Dùng trăm ngàn gánh vàng,

Đem làm việc bố thí,

Không bằng dung tâm lành

Cung kính lễ tháp Phật.

Đức Thế tôn bèn xây tháp Phật Ca Diếp, dưới nền làm thành hình vuông, xung quanh đặt lan can, rồi xây lên hai tầng hình tròn, dựng bốn trụ ở bốn góc, bên trên trang trí bảo cái. Khi tháp hoàn thành, vì tôn kính Phật quá khứ nên Thế tôn tự đảnh lễ.

“Ai dùng trăm ngàn vàng,

Đem làm việc bố thí,

Không bằng dùng tâm lành,

Cung kính lễ tháp Phật”.

Bấy giờ người đời nghe Thế tôn xây tháp liền mang hương hoa đến dâng cho Thế tôn. Vì lòng tôn kính Phật quá khứ nên Thế tôn nhận hương hoa ấy rồi đem cúng dường tháp, Phật đọc kệ:

“Dùng trăm ngàn xe vàng,

Đem làm việc bố thí,

Không bằng dùng tâm lành,

Đem hương hoa cúng tháp.

Khi ấy, đại chúng vân tập, Phật liền bảo Xá Lợi Phất thuyết pháp cho mọi người nghe, rồi Phật đọc kệ:

“Trăm ngàn cõi Diêm phù,

Chứa đầy vàng bố thí,

Không bằng bố thí pháp,

Tùy nguyện khiến tu hành”.

Thuở xưa, có Cù Ba Ly tướng quân muốn đến phương Tây để chinh phạt. Các Tỳ kheo bạch Phật. Đức Phật đồng ư cho, tướng quân nhận được tóc rồi, không biết cung trí chỗ nào. Đức Phật cho phép để trong tháp bằng vàng, tháp bằng bạc, tháp bằng vật báu, tháp bằng tạp bảo, hay dùng tơ lụa, để giữ lại. tướng quân không biết đem đi bằng cách nào, đức Phật cho phép dùng voi ngựa xe cộ để chở, hoặc đội trên đầu hoặc vác trên vai. Vương tử đem tóc của Phật đến chỗ chinh phạt được thắng trận. Khi trở về nước tướng quân vì đức Thế tôn xây tháp để thờ tóc. Đây là ngôi tháp của đức Phật lúc Ngài còn tại thế.

Đức Phật nói kệ:

Dầu dùng trăm ngàn anh lạc

Đều là vàng diêm phù đàn

Không bằng dùng một nắm bùn