Đại học sĩ Tô Đông Pha và Thiền sư Phật Ấn thường cùng nhau tham thiền luận đạo.

Một hôm, Thiền sư đăng đàn thuyết pháp, khi Tô Đông Pha đến thì đã hết chỗ ngồi. Thiền sư từ xa trông thấy Tô Đông Pha đến, bỗng nói lớn:

- Mọi người đã ngồi hết chỗ, ở đây không còn chỗ cho ông ngồi đâu.

Tô Đông Pha nói:

- Nếu không còn chỗ ngồi, vậy cho tôi mượn thân tứ đại ngũ uẩn của Thiền sư để làm chỗ ngồi.

 - Ông quả quyết muốn lấy thân ta làm chỗ ngồi, nếu ngồi không được thì phải tháo ngọc đáy ngay thắc lưng để lại bổn tự. Tô Đông Pha đồng ý, Thiền sư nói:

- Bốn đại của ta vốn không, năm uẩn chẳng có, vậy học sĩ ông muốn ngồi chỗ nào? Tô Đông Pha tịch lời đành phải mở ngọc đái để lại rồi ra về.

      Bốn đại năm uẩn là từ ngữ chỉ cho thân người trong Phật giáo. Nghĩa là thân người do bốn đại đất, nước, gió, lửa, và năm uẩn sắc, thọ, tưởng, hành, thức, hòa hợp mà thành, chứ thật không có tự tánh. Thiền sư Phật Ấn chỉ đưa ra bốn đại và năm uẩn thể tánh của nó là không thật có, nhưng lạ là Tô Đông Pha hiểu được và chịu thua.

       Nghĩa là: “Ngoài trời thì có trời, trên người thì có người”, thường giữ tâm khiêm tốn thì trong đời sống mới giảm bớt sự phiền phức.

◊◊——————————————————————–◊◊

Thích Thiện Phước

    Thiền bình thường giản dị, hiện hữu bên thân chúng ta trong mọi thời khắc, thiền là bản tánh tự tâm của chúng ta, thiền là cảnh giới lìa ý niệm, ngay nơi tâm mà lãnh hội.

    Có thiền rồi chúng ta sẽ có một cái nhìn mới hơn về tự tâm. Có thiền, khiến cho tâm linh của chúng ta nhẹ nhàng thư thái. Thiền giúp chúng ta tự tại thong dong vượt khỏi thường tình.

    Thiền là thuộc về thế giới nội tâm, chỉ có người thể nghiệm được mới hiểu rõ. Trong sinh hoạt hằng ngày, mọi chỗ đều là thiền cơ, đãi người tiếp vật, mọi việc đều có thiền ý. Thiền biểu đạt qua sự chánh niệm trong sinh hoạt, thiền chính là sự bình an thực tại, tĩnh giác hiện tiền.

    Thiền biểu hiện sự thống nhất trong và ngoài, sự thể nghiệm thiền ngộ là thuộc về chủ quan, còn cảm thọ giải thoát là thuộc về nội tâm. Nếu như tâm bị câu nệ, có chỗ chấp trước, ràng buộc, thì liền bị ngoại cảnh xoay chuyển, ngược lại là được giải thoát.

    Thiền tông chú trọng rèn luyện tự tâm, cốt là để được an tâm. Khi tâm bị trói buộc thì trở nên bất an, lúc nào tâm được bình an thì đó chính là chơn giải thoát. Người làm chủ được tâm, dù thân bị đau đớn, nghịch cảnh chướng duyên, nhưng vẫn vui vẻ hồn nhiên, đây chính là nội tâm tự tại, giải thoát hiện tiền.

    Thiền tông hay bàn về vô ngã, vô tướng, vô tâm, đều là nhắm vào trí huệ mà nói. Chữ “vô” ở đây nghĩa là không có một thứ gì hết, chỉ cho tâm không có chỗ dính mắc, giải thoát được tự ngã.

    Thiền hiện diện trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, chỉ cần làm điều đáng làm, làm hết trách nhiệm trong cuộc sống, tâm hồn thư thái, không chạy theo ngoại cảnh, đồng thời cũng không lìa ngoại cảnh, không biến đổi đánh mất mình theo ngoại cảnh, đó là công phu thiền định. Tuy hòa nhập hoạt dụng tùy duyên mà không bị lôi cuốn theo dòng đời, đó chính là người đã thực nghiệm được thiền định.

    Thiền đả phá những khuôn mẫu văn tự rườm rà, vượt khỏi phạm vi ngoại tướng, lấy người làm căn bổn quan trọng để thể ngộ nội tâm, siêu việt hẳn cảm tánh và lý tánh, nhằm thể nghiệm vào tầng sâu xa của tâm linh, thiền ngộ tức là cảnh giới chơn thật bất hư. Thiền đạo tự nhiên, thiền chỗ nào cũng hiện diện:

“Xanh xanh trúc biếc chính là Bát nhã

Ngào ngạt hoa vàng đều là Chân đế”

    Sương hoa một cảnh, nước thu in bóng, trời mây xanh thẳm, khói mù lan tỏa tận xa xa… Trong đại tự nhiên, một gốc cây một ngọn cỏ, dù người hay sự việc đều là những diệu cảnh để hành giả thâm nhập thiền quán. Đạo không động tĩnh, pháp vốn tùy duyên.

    Dù rằng “Không không sắc sắc; Sắc sắc không không”, nhưng đâu thể vượt ngoài danh tướng. Do tâm mê đắm vào ngoại cảnh, luôn luôn đem tâm linh và ngoại cảnh tách biệt nhau, vì vậy cuộc sống sẽ trở nên nặng nề mệt mỏi, khiến cho chúng ta khó mà thể hội được đầy đủ ý vị của thiền cơ trong đời sống hằng ngày.

    Tiết tấu sinh hoạt của con người thời hiện đại, đang trong tiến trình khẩn trương cao độ, trầm trọng hơn là nguy cơ sanh tồn trong phạm vi đầy dẫy áp lực và cạnh tranh, khiến cho chúng ta rất mệt nhọc bôn ba. Nhân thế mà ít có thời gian để cảm nhận ra một cành hoa dại đang xòe nở bên vệ đường, cội cây xanh tươi, hạt sương long lanh đọng trên phiến lá khi bình minh vừa thức dậy, cánh chim chập chờn bay về tổ ấm trong ráng chiều ửng đỏ, đám mây lững lờ giữa bầu trời cao rộng thênh thang, ánh trăng lung linh huyền dịu sáng soi trong đêm dài lộng gió…

    Thiền giúp ta trở về với chính mình để nhận ra nguồn suối yêu thương trong mát tuôn chảy bất tận trong tâm thức của mỗi con người, cho dù dòng đời không êm ái.

Thích Thiện Phước

        Người khai sáng Tông này là Thiền sư Văn Yển hoằng dương Tông phong riêng một phái tại Quang Thái Thiền viện ở núi Vân Môn Thiều Châu nay thuộc phía Bắc huyện Nhũ Nguyên, tỉnh Quảng Đông, do đó mà đời sau mới gọi là Tông này là Vân Môn Tông.

        Văn Yển (864-949) quê ở Gia Hưng Tô Châu. Sau khi xuất gia, sư tham phỏng khắp các Thiền sư như Động Nhã, Sơ Sơn, Tảo Sơn, Thiên Đồng, Quy Tông, Càn Phong, Quán Khê, cuối cùng đến Tào Khê lễ bái tháp Lục Tổ, tiếp là đến chỗ Linh Thọ Như Mẫn ở Phúc Châu, được Như Mẫn khí trọng. Sau sư kế thừa pháp tịch của Như Mẫn. Đến đời Trùng Hiển (980-1052) người Toại Châu, thì Tông phong Vân Môn đại chấn, xưng hiệu là Trung Hưng.

        Tông Vân Môn phát hưng ở thời Ngũ Đại, đến đời Tống thì vô cùng long thạnh, và dần dà suy vi Nam Tống. Thời Tống mạt tuy có Viên Thông, Thiện Vương, Sơn Tế hoằng dương, pháp tịch xương thạnh lại, nhưng đến đầu nhà Nguyên thì pháp hệ tiệt diệt, không còn cách nào khảo hạch được. Tông Vân Môn này, pháp mạch chỉ truyền được 200 năm. 

        Vân Môn Yển vẽ hình cái bánh ở vách, người đời nói rằng: “Bánh Vân Môn, trà Triệu Châu”, vì thế kiểu chung bảng của Vân Môn là hình tròn. Câu chữ là “Viên mãn báo thân”.

Thích Thiện Phước

        Người khai sáng ra Tông này là Thiền sư Văn Ích, sau được Chúa Nam Đường ban cho thụy hiệu là “Đại Pháp Nhãn Thiền Sư”, nên hậu thế gọi Tông này là Pháp Nhãn Tông.

        Thiền Sư Văn Ích (885 – 958) quê ở  Dư Hàng, xuất gia năm 7 tuổi, sau đến chùa Dục Vương ở Ninh Châu theo Thiền sư Hy Giác học luật và tham cứu Phật điển, lại đi nhiều nơi tham học, nổi tiếng khắp nơi. Sau Thỉ Tổ của Nam Đường là Lý Thăng Kiến Quốc, thỉnh sư đến Kim Lăng, trụ tại Thiền viện Báo Ân, ban hiệu Tịnh Tuệ Thiền Sư. Sư có 63 pháp tự, trong đó Thiên Thai Đức Thiều đứng đầu.

        Pháp Nhãn Tông là một trong ngũ gia tông phái của Thiền tông Trung Hoa được khai sáng sau cùng. Văn Ích, Đức Thiều và Diên Thọ, thay  nhau truyền thọ và cực kỳ long thạnh vào thời đầu nhà Tống, về sau dần dần suy vi.

  Pháp Nhãn Văn Ích lãnh hội được câu nói của Vân Môn “Một gậy đánh chết rồi đem cho chó ăn, nhưng quý là làm sao cho thiên hạ thái bình”, Vì thế kiểu chung bảng của Pháp Nhãn là hình bát quái. Câu chữ là “Thiên hạ thái bình”.

]]> http://chuahoiphuoc.net/nguon-goc-chung-bang-tong-phap-nhan/feed/ 0 http://chuahoiphuoc.net/nguon-goc-chung-bang-tong-quy-nguong/ http://chuahoiphuoc.net/nguon-goc-chung-bang-tong-quy-nguong/#comments Tue, 12 Dec 2023 06:54:59 +0000 Nguyễn Ngọc Phú http://chuahoiphuoc.net/?p=34772

Thích Thiện Phước

        Người khai sáng tông này là Thiền sư Linh Hựu. Vì đệ tử của Ngài là Tuệ Tịch trụ tại Quy Sơn ở Đàm Châu, và Ngưỡng Sơn ở Biểu Châu cả hai cùng xiển dương tông phong của môn phái, nên đời sau gọi chung là tông Quy Ngưỡng.

        Thiền sư Linh Hựu (771 – 853) quê Trường Khâu Phúc Châu, 15 tuổi xuất gia với sư Pháp Thường ở chùa Kiến Thiện, thọ cụ túc giới tại chùa Long Hưng – Hàng Châu, nghiên cứu sâu rộng Kinh Luật của hai thừa. Năm 23 tuổi, vân du qua Giang Tây tham yết với tổ Bách Trượng Hoài Hải, được tổ khí trọng.

       Cuối niên hiệu Nguyên Hòa (820), vâng lời của Hoài Hải đến Quy Sơn khai pháp, kiến tạo tự viện do vì sau đó gặp nạn Đường Vũ Tông (841 – 846) diệt chùa, đuổi tăng, sư phải hóa trang trốn tránh.

       Đầu năm Đại Trung (847), quan sứ Hồ Nam tên là Bùi Hưu thỉnh sư về chùa cũ, và đổi tên chùa lại là Đồng Khánh tự. Thiền phong từ đó hưng thạnh, Thiền giả đến tham học đông đúc có lúc hơn 1.500 người. Hơn 40 người nối pháp, đứng đầu là: Tuệ Tịch và Trí Nhàn.

        Thiền Sư Linh Hựu hoằng dương Phật pháp trên 40 năm, ngài viên tịch vào năm Đại Trung thứ bảy (853).

        Trong Ngũ gia tông phái Quy Ngưỡng tông hưng khởi rất sớm, nhưng suy vong cũng nhanh, sự truyền thừa chừng khoảng 150 năm.

        Quy Sơn Linh Hựu nói: “Một trăm năm sau, ta xuống núi làm con trâu, trên lưng có hiện ba chữ là “Trâu núi Quy”. Vì thế kiểu chung bảng của tông Quy Ngưỡng là hình tam giác. Câu chữ là “Tam loại hóa thân”.

Thích Thiện Phước

        Người khai sáng tông này là Thiền sư Lương Giới, đệ tử truyền thừa của Ngài là Thiền sư Bổn Tịch trước sau trụ tại huyện Động Sơn Cao An Giang Tây và Tào Sơn ở huyện Cát Thủy hoằng dương tông phong, nên đời sau mới gọi tông này là Tào Động.

        Thiền sư Lương Giới (807 – 889) quê Chữ Kỵ nay thuộc huyện Chữ Kỵ, Chiết Giang, trước thọ giới với Ngũ Trệ Linh Mặc, sau đi khắp nơi tham học, từng tham yết các thiền sư như: Phổ Nguyện, Linh Hựu và Đàm Thạnh. Pháp tự của Lương Giới có Vân Cư Đạo Ưng và Tào Sơn Bổn Tịch chừng 26 người.

        Tông Tào Động này đến đời Thiền sư Bổn Tịch thì phát triển mạnh. Bổn Tịch người Bồ Điền Tuyền Châu, năm 19 tuổi xuất gia, Ngài đến tận Cao An bái Lương Giới làm thầy học Phật, Pháp hệ Tào Sơn truyền đến đời thứ tư thì hết, nhưng nhờ pháp mạch của pháp tự của Động Sơn là Vân Cư Đạo Ưng mà được lâu dài.

        Đạo Ưng (965 – 902) người Ngọc Điền U Châu. Sau khi xuất gia, có thời gian dài chỉ chuyên nghiên cứu Luật chứ không nghiên cứu Phật học, sau theo Lương Giới học pháp ma thâm nhập huyền chỉ.

        Vân Cư Đạo Ưng lại truyền pháp cho Đồng An Đạo Phi, Đồng An Quan Chí, Lương Sơn Duyên Quan và Thái Dương Cảnh Huyền.

          Trong năm tông nhà Thiền thì tông Quy Ngưỡng, Vân Môn và Pháp Nhãn từ đời Tống về sau đều thất truyền, chỉ có hai tông Lâm Tế và Tào Động là còn tồn tại, nhưng pháp mạch của Tào Động không rộng bằng Lâm Tế, cho nên mới có câu: “Lâm Tế trùm khắp thiên hạ, Tào Động chỉ có một góc”.

          Đến đời Thanh tông Tào Động chỉ còn hai hệ phái là: Thọ Xương và Vân Môn, nhưng sau Tuệ Kinh thì phái Nguyên Lai đã không còn dấu vết khảo cứu, còn hệ phái Nguyên Hiền thì sau cuộc vận động của Thái Bình Thiên Quốc cũng không còn chấn hưng nữa, chỉ có hậu duệ của Viên Trừng nơi các chùa ở vùng Giang Nam tránh được binh hỏa, cho nên tồn tại được lâu dài.

          Động Sơn Lương Giới khi hành cước qua khe suối thấy trời in bóng dưới đáy nước mà khai ngộ. Vì thế kiểu chung bảng tông Tào Động là hình đứng (chữ nhật đứng). Câu chữ là “Lập địa đăng thiên”, người xưa sửa lại là “Đảnh thiên lập địa”.

]]> http://chuahoiphuoc.net/nguon-goc-chung-bang-tong-tao-dong/feed/ 0 http://chuahoiphuoc.net/chung-bang-tong-lam-te/ http://chuahoiphuoc.net/chung-bang-tong-lam-te/#comments Mon, 11 Dec 2023 00:22:33 +0000 Thanh Tu http://chuahoiphuoc.net/?p=293

Thích Thiện Phước

     Người khai sáng Tông này là Thiền sư Nghĩa Huyền. Vì phong cách hoằng dương đặc biệt theo tông môn tại Thiền viện Lâm Tế ở Trấn Châu nay thuộc tỉnh Hà Bắc, do đó mà đời sau gọi là Tông Lâm Tế.

    Thiền sư Nghĩa Huyền người huyện Nam Hoa Tào Châu. Sau khi xuất gia Ngài đi du phương học đạo, từng đến tham học với Thiền sư Hy Vận ở núi Hoàng Bá Hồng Châu và Thiền sư Đại Ngu ở Than Đầu Cao An.

     Năm thứ 8 đời Đường Đại Trung (854), Ngài đến Trấn Châu sáng lập viện Lâm Tế bên bờ sông Hô Đà, tiếp Tăng độ chúng, tông phong từ đó mà hưng thạnh. Sư viên tịch vào ngày 10 tháng 4 năm Hàm Thông thứ tám (867).

      Lục Tổ bảo Hoài Nhượng rằng: “Tổ Bát Nhã Đa La có huyền ký là dưới chân ngươi sẽ xuất hiện một con ngựa giỏi giày đạp chết cả thiên hạ”. Vì thế  kiểu chung của tông Lâm Tế là hình chữ nhật ngang. Câu chữ là “Hoành hành thiên hạ”. Người xưa sửa lại là “Hoành biến thập phương”.

      Tại Việt Nam ta tông Lâm Tế truyền thừa rất phổ biến, do vậy chung bảng trong thiền môn cũng theo đó mà hình thành. Nhìn thấy chung bảng gợi cho người học Phật làm thế nào để phát huy thiền tông của Tổ ngày càng hưng thạnh.

◊◊——————————————————————◊◊

Thiền là một loại văn hóa tuy xưa nhưng vẫn không lỗi thời.

Thiền là một loại trí huệ cao sâu, tuy có thành phần triết học nhưng không phải là triết học.

Thiền tuy bắt nguồn từ tôn giáo nhưng lại đả phá tánh thần quyền và qụy lụy, đem thần thánh và tự nhiên bình thường thân thiết dung họp lại.

Thiền là tôn giáo không có ngôn thuyết. “Không lập văn tự, truyền ngoài giáo điển, chỉ thẳng tâm người, thấy tánh thành Phật”, đây là trung tâm và đặc điểm của thiền.

Thiền đả phá những khuôn mẫu văn tự rườm rà trong truyền thống tôn giáo, vượt khỏi phạm vi ngoại tướng, lấy người làm căn bổn quan trọng để thể ngộ nội tâm, siêu việt hẳn cảm tánh và lý tánh.

Thiền là một loại thể nghiệm trong tầng sâu của tâm linh, tuy đạo lý đó vô hình nhưng không dễ dàng vượt qua, nhưng sau khi vượt qua thiền ngộ tức là cảnh giới chơn thật bất hư.

Thiền là một trạng thái tồn tại của sanh mạng, tuy thấy giản dị trong cuộc sống bình thường của con người, nhưng trên thực tế tức là một sự tồn tại không thể nghĩ bàn.

Thiền đạo tự nhiên, thiền chỗ nào cũng hiện diện:

“Xanh xanh trúc biếc chính là bát nhã

  Ngào ngạt hoa vàng đều là chân đế”

Trong đại tự nhiên một gốc cây một ngọn cỏ, dù người hay sự việc đều là những diệu cảnh để thiền giả thâm nhập thiền quán.

Sự truyền thừa này đã được kéo dài trên 1000 năm, hàm chứa trí huệ của vô số người. Người tham thiền rất đông, ảnh hưởng rộng rãi đến phạm vi các lãnh vực xã hội, đủ để trở thành một đặc sắc của truyền thống văn hóa dân tộc Trung Hoa.

Thiền là một tài sản phong phú mà nhơn loại phải có, không chỉ quá khứ mới như thế mà hiện tại và tương lai cũng như vậy.

Bắt đầu từ đời Đường thiền tông lưu bố khắp nơi. Đến đời nhà Minh, thiền tông đã trở thành văn hóa Phật giáo Đông Á và là một pháp môn của tôn giáo. Nguồn thiền đã lưu bố khắp các quốc gia Đại thừa Phật giáo, ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt văn hóa các dân tộc và bao quát luôn cả Việt Nam. Đến thời cận đại lại lưu truyền sang Tây Âu, đối với tôn giáo, văn hóa, kinh tế,… mọi lĩnh vực đều có sự ảnh hưởng bất đồng.

Tiết tấu sinh hoạt của con người thời hiện đại, đang trong tiến trình khẩn trương cao độ, trầm trọng hơn là nguy cơ sanh tồn trong phạm vi đầy dẫy áp lực và cạnh tranh, khiến cho chúng ta rất mệt nhọc bôn ba. Nhân thế mà chợt nhận ra suối nguồn tuôn chảy, cội cây xanh tươi mãi trong dòng tâm thức của mỗi con người. Do tâm mê đắm vào ngoại cảnh, luôn luôn đem tâm linh và ngoại cảnh tách biệt nhau, vì vậy cuộc sống trở nên nặng nề mệt mỏi, khiến cho chúng ta khó mà thể hội được đầy đủ ý vị của thiền cơ trong đời sống hằng ngày.

Thật ra, thiền ở bên thân chúng ta, thiền là bản tánh tự tâm của chúng ta, thiền là cảnh giới lìa ý niệm, ngay nơi tâm mà khế nhập. Có thiền rồi chúng ta sẽ có một cái nhìn mới hơn về tự tâm. Có thiền chúng ta từ đây có thể trải qua môt trạng thái tồn tại khác của sanh mạng. Có thiền, có thể khiến cho tâm linh của chúng ta cởi bỏ mọi ràng buộc một cách triệt để. Có thiền, chúng ta sẽ đối mặt thẳng vào sự sanh tử, và nhất định có phần tự tại thong dong vượt khỏi thường tình. Thiền, có thể gọi là thuốc mầu linh đơn rất tốt để chữa trị căn bệnh tâm linh thời hiện đại.

◊-◊—————————————————-◊-◊

Lúc Thiền sư Vô Tướng mới lim dim ngủ trên giường thì có một tên trộm đột nhập thiền phòng. Tên trộm lục lạo mọi nơi mà không tìm được một thứ gì có giá trị hắn bèn thở dài.

Lúc hắn chuẩn bị đi ra thì Thiền sư nói:

-“Này ông bạn, sẵn tiện kéo cánh cửa đóng giùm bần đạo nhé”.

Tên trộm thất kinh, nhưng cố lấy lại bình tĩnh:

- “Hứ! Ông đúng là Hòa thượng lười, có cửa đâu mà nhờ người khác đóng, thật quá gỡ chùa của ông chả có mốc xì gì đáng giá cả!”.

Thiền sư nói:

- “Ông bạn này thật quá đáng! Tiền bạc tôi khổ công hà tiện dành dụm để mua đồ, vậy đâu có dễ dàng  để cho ông lấy chứ?”.Tên trộm gặp phải vị Hòa thượng lười này, thật bó tay thôi! Vì vậy hắn hậm hực giúp Thiền sư đóng cửa rồi đi ra.

Người nghèo mà an phận nơi đạo, thì có một phần thong dong giải thoát, người thường không thể bì kịp. Nếu như tâm của bạn bị các sự vật trói buộc quá chặt, thì nên thả lỏng thả lỏng.

◊-◊————————————————————–◊-◊

Thiền sư Dược Sơn Duy Nghiễm từng ở dưới tòa của thiền sư Thạch Đầu Hi Thiên mà được mật chứng tâm ấn. Về sau ở dưới tòa của thiền sư Mã Tổ Đạo Nhất được triệt ngộ.

Một hôm, có học Tăng thỉnh Thiền sư Dược Sơn Duy Nghiễm khai thị: “Đệ tử không hiểu rõ việc lớn sanh tử, xin thầy từ bi khai thị”.

Thiền sư Dược Sơn nói: “Ta đối với ngươi giảng một câu không khó, nếu như ngươi thể hội được thì tốt, nhưng nếu ngay nơi lời nói đó mà khiến ngươi so đo, thì chính là lỗi của ta, không bằng cả hai đều không nên mở lời, để khỏi phải hệ lụy kia đây”.

Học Tăng nói: “Trước khi tổ sư Đạt Ma đến Trung Quốc, nơi này có thiền không?”.

Thiền sư Dược Sơn đáp: “Có”.

Học Tăng hỏi: “Trong khoảng thời gian này có thiền rồi, thì đại sư Đạt Ma đến đây để làm gì?”.

Dược Sơn đáp: “Vì có nên mới đến”.

Kho báu người người vốn có, chỉ vì không có người chỉ điểm. Đạt Ma không cam lòng thấy kho báu để không, cho nên xa xôi ngàn dặm đến để khai quật kho báu.

Biết rõ điều có thể làm được thì làm, đó là trí; biết rõ không thể làm được mà làm, thì phải thế nào?

◊-◊————————————————————–◊-◊