Thích Thiện Phước

    Thiền bình thường giản dị, hiện hữu bên thân chúng ta trong mọi thời khắc, thiền là bản tánh tự tâm của chúng ta, thiền là cảnh giới lìa ý niệm, ngay nơi tâm mà lãnh hội.

    Có thiền rồi chúng ta sẽ có một cái nhìn mới hơn về tự tâm. Có thiền, khiến cho tâm linh của chúng ta nhẹ nhàng thư thái. Thiền giúp chúng ta tự tại thong dong vượt khỏi thường tình.

    Thiền là thuộc về thế giới nội tâm, chỉ có người thể nghiệm được mới hiểu rõ. Trong sinh hoạt hằng ngày, mọi chỗ đều là thiền cơ, đãi người tiếp vật, mọi việc đều có thiền ý. Thiền biểu đạt qua sự chánh niệm trong sinh hoạt, thiền chính là sự bình an thực tại, tĩnh giác hiện tiền.

    Thiền biểu hiện sự thống nhất trong và ngoài, sự thể nghiệm thiền ngộ là thuộc về chủ quan, còn cảm thọ giải thoát là thuộc về nội tâm. Nếu như tâm bị câu nệ, có chỗ chấp trước, ràng buộc, thì liền bị ngoại cảnh xoay chuyển, ngược lại là được giải thoát.

    Thiền tông chú trọng rèn luyện tự tâm, cốt là để được an tâm. Khi tâm bị trói buộc thì trở nên bất an, lúc nào tâm được bình an thì đó chính là chơn giải thoát. Người làm chủ được tâm, dù thân bị đau đớn, nghịch cảnh chướng duyên, nhưng vẫn vui vẻ hồn nhiên, đây chính là nội tâm tự tại, giải thoát hiện tiền.

    Thiền tông hay bàn về vô ngã, vô tướng, vô tâm, đều là nhắm vào trí huệ mà nói. Chữ “vô” ở đây nghĩa là không có một thứ gì hết, chỉ cho tâm không có chỗ dính mắc, giải thoát được tự ngã.

    Thiền hiện diện trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, chỉ cần làm điều đáng làm, làm hết trách nhiệm trong cuộc sống, tâm hồn thư thái, không chạy theo ngoại cảnh, đồng thời cũng không lìa ngoại cảnh, không biến đổi đánh mất mình theo ngoại cảnh, đó là công phu thiền định. Tuy hòa nhập hoạt dụng tùy duyên mà không bị lôi cuốn theo dòng đời, đó chính là người đã thực nghiệm được thiền định.

    Thiền đả phá những khuôn mẫu văn tự rườm rà, vượt khỏi phạm vi ngoại tướng, lấy người làm căn bổn quan trọng để thể ngộ nội tâm, siêu việt hẳn cảm tánh và lý tánh, nhằm thể nghiệm vào tầng sâu xa của tâm linh, thiền ngộ tức là cảnh giới chơn thật bất hư. Thiền đạo tự nhiên, thiền chỗ nào cũng hiện diện:

“Xanh xanh trúc biếc chính là Bát nhã

Ngào ngạt hoa vàng đều là Chân đế”

    Sương hoa một cảnh, nước thu in bóng, trời mây xanh thẳm, khói mù lan tỏa tận xa xa… Trong đại tự nhiên, một gốc cây một ngọn cỏ, dù người hay sự việc đều là những diệu cảnh để hành giả thâm nhập thiền quán. Đạo không động tĩnh, pháp vốn tùy duyên.

    Dù rằng “Không không sắc sắc; Sắc sắc không không”, nhưng đâu thể vượt ngoài danh tướng. Do tâm mê đắm vào ngoại cảnh, luôn luôn đem tâm linh và ngoại cảnh tách biệt nhau, vì vậy cuộc sống sẽ trở nên nặng nề mệt mỏi, khiến cho chúng ta khó mà thể hội được đầy đủ ý vị của thiền cơ trong đời sống hằng ngày.

    Tiết tấu sinh hoạt của con người thời hiện đại, đang trong tiến trình khẩn trương cao độ, trầm trọng hơn là nguy cơ sanh tồn trong phạm vi đầy dẫy áp lực và cạnh tranh, khiến cho chúng ta rất mệt nhọc bôn ba. Nhân thế mà ít có thời gian để cảm nhận ra một cành hoa dại đang xòe nở bên vệ đường, cội cây xanh tươi, hạt sương long lanh đọng trên phiến lá khi bình minh vừa thức dậy, cánh chim chập chờn bay về tổ ấm trong ráng chiều ửng đỏ, đám mây lững lờ giữa bầu trời cao rộng thênh thang, ánh trăng lung linh huyền dịu sáng soi trong đêm dài lộng gió…

    Thiền giúp ta trở về với chính mình để nhận ra nguồn suối yêu thương trong mát tuôn chảy bất tận trong tâm thức của mỗi con người, cho dù dòng đời không êm ái.

Câu chuyện của hai đóa hồng trong đêm trước ngày Vu Lan. Đó là Hồng Nhung đỏ Giảm và Hồng trắng tinh khôi.

Ngày lễ Vu La n người ta cài lên cánh mình đóa Hồng Nhung nếu họ may mắn còn có mẹ, người mất mẹ cài đóa Hồng trắng cho mình.

Đêm tháng 7 Âm lịch. Ngày trăng thứ 14 đủ tròn và sáng để chiếu lên vạn vật. Vườn hồng nằm dưới ánh trăng vàng dịu dàng. Tia sương của đêm đọng lại lá, lên những cánh hồng. Những đóa hồng tỏa mùi thơm khắp không gian về đêm. Chỉ còn đêm nay nữa thôi, sáng mai sớm hết những thứ đóa hồng này sẽ được ngắt, để người đời dùng chúng thay cho lời tri ân với mẹ! Ngày Lễ Vu Lan.

Hồng Trắng được trồng cạnh Hồng Nhung. Hồng Trắng say sưa tận hưởng cái lạnh của sương, uống lấy từng giọt sương để khiến mình có thể rực rỡ nhất vào ngày mai. Đóa Hồng Nhung nhìn bạn đang cố gắng hết sức có thể để tăng nhựa sống cho mình, Hồng Nhung rụt rè nói với bạn:

– Hồng Trắng ơi, mai là ngày lễ Vu lan rồi, cậu có buồn không?

– Tại sao lại buồn chứ?

Gương mặt Hồng Trắng vẫn tươi tắn lạ thường. Hồng Nhung khẽ khàng:

– Tớ không biết vì sao trong ngày lễ Vu lan con người lại dùng tớ, một loài hoa hồng mang màu đỏ để dành cho những người còn mẹ trên đời. Còn cậu – loài hoa hồng trắng luôn phải dành cho những người đã mất mẹ. Có khi nào cậu thấy buồn không?

– Không đâu, tớ không phải là đại diện cho sự bất hạnh của những người mất mẹ, tớ thay họ nói lên tình yêu vô bờ bến mà họ dành cho mẹ. Họ dùng tớ để thay lời cảm ơn và thể hiện lòng kính yêu với mẹ, ngay cả khi mẹ không còn trên thế gian này nữa. Được cài trước lồng ngực của những người mất mẹ, tớ nghe được tiếng thổn thức, một nỗi xót xa trào dâng qua từng nhịp đập của con tim.

- Nhưng những người còn mẹ sẽ vui vẻ hơn những người mất mẹ vì vậy nếu được chọn cài lên ngực những người còn mẹ sẽ hạnh phúc hơn rất nhiều phải không nào? Hồng Nhung gặng hỏi bạn.

- Tôi nghĩ đến tớ khi nằm trên thăng của người khác, những người may mắn còn mẹ sẽ hiểu họ cần phải làm gì xứng đáng với ân huệ mà cuộc đời còn dành cho họ. Họ cần phải có nhiều hơn để đến một ngày nào đó khi phải cài đặt lên vũ khí, họ không cảm thấy ân hận vì mình đã không làm một người tốt. Tôi hạnh phúc khi nói thay tình yêu của những người mất mẹ và nuôi dưỡng tới những người còn mẹ. Tôi đã làm giả sứ của tình nguyên tử quý giá.

Hồng Nhung nhìn Hồng ngưỡng ngưỡng. Cả hai yên lặng hút dưỡng dưỡng từ đất và uống sương đêm để mình đẹp hơn vào ngày mai.

(Diệu Bạch St)

◊-◊—————————————– ———————-◊-◊

Khổng Tử từng khuyên Tử lộ rằng: “Trăm hành chi bản, nhẫn làm đầu”.

      Nhẫn không phải là thuận theo không nguyên tắc, cũng không phải biểu hiện của nhu nhược. Thường người có chí có đức, mới có thể bao dung điều người khác không thể bao dung. Khi bị người khác làm nhục, vẫn có thể cung kính khiêm tốn, tu tỉnh bản thân, mà không sinh ra tâm oán hận hay phẫn nộ. Người xưa thường dùng ý chí rộng rãi như vậy làm nguyên tắc đối nhân xử thế.

Trương Thích Chi, thời Tây Hán, giữ chức Đình Úy vô cùng quan trọng trong Tam Công Cửu Khanh, trưởng quản tư pháp cả nước. Có một ngày, khi quan viên tề tụ trên triều, một vị ẩn sĩ già tên Vương Sinh quay đầu lại nói với Trương Thích Chi rằng: “Bít tất của ta bị tuột rồi, hãy thay ta buộc nó lại”. Trương Thích Chi vì vậy quỳ xuống, cẩn thận đem bít tất của Vương Sinh buộc lại.

Về sau, có người hỏi Vương Sinh: “Vì sao ngay trên triều đình trước mặt mọi người, bảo ông ấy giúp ông buộc bít tất, sao ông lại phải làm nhục Trương Đình Úy đây này?”. Vương Sinh nói: “Ta vừa già lại ti tiện, không có đồ vật gì tốt đưa tặng cho Trương Đình Úy. Trương Đình Úy bây giờ là thiên hạ danh thần, ta sở dĩ làm nhục ông ta, để ông ta quỳ xuống buộc bít tất cho ta, chỉ là muốn gia tăng thanh danh của ông ta mà thôi”.

Mọi người nghe xong, đều xưng tụng Vương Sinh hiền năng, còn đối với sự rộng lượng nhẫn nhục của Trương Thích Chi thì càng thêm kính trọng. Trương Thích Chi khoan dung độ lượng, chí công vô tư, nói thẳng can gián, về sau trở thành trọng Thần của Tây Hán, lưu danh sử sách.

Một câu chuyện đơn giản như vậy thể hiện ra giá trị trong mắt người xưa, chỗ họ tôn kính thường không phải tài năng, địa vị, mà là đức hạnh khiêm cung của một người…

(Hồng Thảo St)

◊-◊—————————————————————◊-◊

Đạo Phật đến thế gian này như một dòng sông tươi mát âm thầm nuôi sống muôn vật chứ không ào ạt như những cơn giông bão làm nghiệt ngã biết bao chồi non cổ thụ. Nơi nào có giáo pháp của đức Phật thì nơi ấy có một tình thương yêu vô tận “Từ hay cho vui, bi hay cứu khổ”. Hành trang ấy Phật giáo luôn luôn mang theo bên mình và được xem như là một trọng trách để phục vụ cho tất cả chúng sanh.

Tình thương vô tận của đạo Phật không hạn cuộc bởi đồng loại, bà con, bè bạn mà vượt lên trên tất cả mọi sự ngã chấp, phân biệt về chủng tộc, màu da. Thênh thang như bầu thái hư bao trùm muôn vật, sáng suốt như ánh mặt trời lồng lồng ở trên cao. Đức Phật được xem là bậc “đại từ đại bi thương xót chúng sanh”, Bồ tát Quán Thế Âm là hiện thân của từ bi, lòng thương yêu vô tận của Ngài thường được biểu trưng bằng: “một ngàn con mắt để nhìn thấy mọi chân trời gốc bể, một ngàn cánh tay để cứu vớt và xoa dịu cho những chúng sanh đang đắm chìm trong biển lửa hận thù”. Nơi nào có đau khổ, nơi ấy Ngài hiện thân.

Bồ tát Địa Tạng thệ nguyện không thành Phật khi địa ngục chưa trống, Bồ tát Phổ Hiền “nguyện độ hết tất cả chúng sanh”, Tôn giả A Nan “thệ nguyện không chứng diệu quả Niết Bàn nếu như có một chúng sanh chưa thành Phật”… Những lời thệ nguyện rộng lớn ấy, nếu không xuất phát từ một tình thương yêu vô tận đối với chúng sanh, thì là gì?.

Thuở xưa đức Phật chính vì thương chúng sanh đang đắm đuối trong bể khổ sanh tử nên Ngài từ bỏ mọi sự hưởng thụ riêng tư của đời mình để thực hành hạnh nguyện lợi tha. Trong lịch sử của nhân loại, chỉ có Ngài là người phá tan mọi xiềng xích giai cấp, chủng tộc, màu da, “không có giai cấp khi dòng máu cùng đỏ, nước mắt cùng mặn”. Lấy nỗi đau của chúng sanh làm nỗi đau của riêng mình, từ ái đối với tất cả mọi loài. Tình thương yêu trong đạo Phật không có ngăn cách giữa chân và ngã, không có sở hữu riêng tư. Bởi vì, trong cuộc sống nếu tình yêu một khi có mầm mống riêng tư xuất hiện thì sanh tâm chiếm đọat để làm sở hữu của mình, chính vì lẽ ấy mà họ sẵn sàng sống chết để giành giựt, chiếm lấy nó. Khi không được thì sanh lòng bất mãn, khổ đau, loại tình thương này quá ư là ích kỷ, có sự si mê đắm chấp đôi chiều. Giả dụ như một anh chàng thanh niên đem lòng yêu một cô gái, anh ta có thể hy sinh và làm tất cả để bảo vệ, chiếm đoạt tình yêu này nhưng đòi hỏi cô gái ấy phải thật lòng yêu anh ta. Nếu một mai trông thấy “người của mình” đi chơi hoặc ngồi nói chuyện say đắm với một thanh niên khác thì anh ta bắt đầu nổi lên cơn tức giận, ghen tuông, thù hận… thậm chí có nhiều trường hợp dẫn đến tự sát, chém giết lẫn nhau. Thứ tình thương này quá ư ích kỷ, nó được bắt đầu bằng cái nhìn đắm đuối, bằng một nụ cười duyên dáng, e lệ và được kết thúc bởi giọt nước mắt cay nồng hay trong một tiếng khóc nuối tiếc đau thương.

Lòng từ bi có năng lực cảm hóa rất mãnh liệt. Nó được xem là chất xúc tác có công năng đánh thức và làm bừng cháy bản thể giác ngộ của ta vốn đã bị dòng ái dục, vô minh che mờ, ngăn cách. Một tình yêu hay giúp cho kẻ khác quy phục mà không cần phải dùng một quyền năng thế lực nào. Chính vì lòng bi mẫn sâu xa ấy mà đức Phật cảm hóa được kẻ sát nhân Angulima (Vô Não), voi dữ Nalagin… và có lần đức Phật cũng nói rằng “ta sống trên một ngọn núi giữa đám sài lang hổ báo và để bảo vệ không có gì khác hơn tâm từ của ta. Chung quanh ta là sư tử, cọp, beo, nai, hươu các thứ, ngoài ra là rừng rậm, cỏ hoang không có con vật nào sợ ta và ta cũng không sợ con vật nào, chính oai lực của tâm từ nâng đỡ, bảo vệ ta và giúp ta sống yên ổn”.

Trong cuộc sống, nếu có sự hiện diện của “ngã chấp, ngã ái” thì cuộc sống ấy chính là mầm mống của mọi tội lỗi. Con người vì cứ mải mê lo bảo thủ cho tự ngã nên sẵn sàng làm tất cả mọi chuyện đồi bại gây tổn thương, đau khổ cho nhau.

Cuộc sống đời thường có rất nhiều cơ hội để ta thực tập quán chiếu về lòng từ bi nhưng vì mình còn quá nặng nơi “cái ta đáng ghét” nên cứ tảng lờ nó đi. Bước đầu tiên để thực tập là bạn có thể đem lòng thương yêu với bất kỳ một người nào trong gia đình: Cha, mẹ, chị, em… hay một người nào được bạn thương yêu nhất trong cuộc sống. Bạn hãy để cho ngọn lửa thương yêu này ngấm ngầm cháy mãi rồi dần dần ban rải đến mọi người ở chung quanh mình, những người trong một nước, cho đến tất cả chúng sanh. Khi thấy một người già cả đang dò dẫm đi từng bước, kẻ ăn mày đang chìa tay tha thiết mong cầu sự giúp đỡ, một người bị xe đụng đang nằm giẫy chết, người đang hấp hối trên giường bệnh, anh lao công quét rác bên vệ đường, một con vật đang bị đau…

Ví như có người nào đó cho dù thân thích hay xa lạ đến than thở, kê khai với bạn về những căn bệnh hiểm nghèo của họ thì bạn nên kiên nhẫn mở tâm từ ra để lắng nghe và chia sẽ nỗi đau đớn bất hạnh của họ giống như nghe lại căn bệnh của chính mình vậy. Thiết thực nhất là bạn có thể đến bên cạnh một con chó, con mèo… ôm nó vào lòng, vuốt ve, âu yếm, nói chuyện với nó, nhìn nó bằng một cặp mắt đầy thiện cảm, thương yêu chân thật. Khi ấy, dường như nó đang hạnh phúc vì  đã cảm nhận được tình thương yêu cao cả của bạn. Và chính bản thân bạn cũng đang cảm nhận được nguồn hạnh phúc ấy. Ngược lại, nếu bạn nạt nộ, đánh nó thì nó cảm thấy rất đau khổ, sợ sệt vì nó chỉ biết nương tựa vào ta để sống thậm chí nó còn sanh lòng oán hận, căm thù bạn và khi ấy ngay trong tâm thức bạn cũng đang phực cháy ngọn lửa sân si. Ngọn lửa ấy đang thiêu cháy ruộng tâm từ bi của bạn, dần dần biến bạn thành sỏi đá vô tri.

Quả thật, trong cuộc sống có rất nhiều cảnh tượng để khơi mở lòng thương yêu của ta nhưng ta lại quá thờ ơ. Lòng thương yêu của đạo Phật như cái kho vô tận, hễ ta đem ban rải cho mọi loài bao nhiêu thì nó sẽ tràn ngập trong ta bấy nhiêu.

Chúng ta sống trong cõi Ta Bà này đã lãnh chịu rất nhiều đau khổ rồi, thế nên phải ban tặng tình thương cho nhau, đùm bọc lẫn nhau, đừng hận thù giày xéo lên nhau. Khổ vì thiên tai nhơn họa, khổ vì nghèo đói, làm cho người già không có mái ấm nương thân, trẻ thơ phải sống đời cơ cực. Người đệ tử Phật chúng ta phải đem tình thương yêu vô tận ban rải cho khắp tất cả chúng sanh. Bởi lẽ trái tim khi không còn rung động trước nỗi đau của kẻ khác nữa thì trái tim ấy sẽ hóa thành sỏi đá; con người mà không có lòng thương yêu thì người ấy đã mất hết đi một phần của sự sống rồi!.

◊-◊————————————————————–◊-◊

Thực hành và quán chiếu ví như tự mình nếm hương vị của trái cây, để biết ngon ngọt của nó, tự mình sàn đập hạt thóc để có gạo và tự mình nấu để có cơm ăn.

Nguyên nhân của tất cả rối rấm bất tận trên thế gian này….là tự ngã. Tự ngã là cái tôi thuộc về tôi, thật ra nó chỉ là cái vỏ bên ngoài. Chúng ta lột bỏ lần để có thể thấy và nhận ra được cái cốt tủy bất sinh bất diệt.

Nhận ra sự thật sâu xa tất cả nguồn gốc điều từ thân và tâm, quán chiếu tâm là tâm và thân thể là thân thể, mọi cảm xúc luôn hiện lên luôn mang hai thái cực, lúc khổ đau khi hạnh phúc… Nếu chúng ta cứ xoay quanh với nó khó mà thoát ra khỏi vướng mắc của thế gian. Quán chiếu giúp chúng ta nhìn ra sự thật vô thường của thân thể và biết rõ cách để vượt qua khổ đau, hãy nhìn vào tự ngã nó rỗng không, không có cố định và khi còn tự ngã thì còn sở hữu, trở thành và mong muốn.

Thực hành và quán chiếu ví như tự mình nếm hương vị của trái cây, để biết ngon ngọt của nó, tự mình sàn đập hạt thóc để có gạo và tự mình nấu để có cơm ăn. Không ai muốn khổ, và ai cũng muốn mình hạnh phúc, nhưng phiền não khổ đau cứ tới. Để cảm nhận ra khổ đau và hạnh phúc phải có cái tôi, của tôi, phải có cái hình thức bên ngoài này…. và chúng ta nhìn nó thật rõ ràng nó đang luyến tiếc vui thích, chán ghét, thù hận, và chúng ta giải quyết nó ngay tại chổ… nó tan biến. Chúng ta khó buông bỏ tự ngã và không nhận ra cái nguy hại do hiểu biết mờ mịt với nó.

Khi nghe âm thanh hãy để chúng trôi qua, khi mũi ngửi, khi xúc chạm hãy để chúng tự nhiên với công việc của chúng, vì tất cả điều là công việc của cái tôi ở bên ngoài…. Chỉ cái duy nhất làm người biết, biết và không nắm giữ cái biết. Và đó là cách để vượt lên khỏi khổ đau… Con người thường thì bị chìm đắm trong lời khen tặng, tước vị, coi mình là lớn lao, họ không xem xét cái tôi là gì? từ đâu đến? và nhìn ra ai cũng có như vậy, sinh từ lúc đầu, thay đổi lớn lên lúc giữa, và diệt vào lúc cuối! Con người chúng ta chẳng có là cái gì cả, nhìn ra được điều này chúng ta có sự mãn nguyện và bình an.

Quán chiếu và thực hành ngay từ giây phút này…

Trần Văn Phạm

◊-◊—————————————————————◊-◊

Trong đời sống thường nhật, có đôi lúc ngồi suy niệm một mình, chúng ta cũng thường thắc mắc tự hỏi: “Khổ đau lớn nhất của đời người là gì?” và có lẽ, sẽ có nhiều câu trả lời, đại loại là do tham dục, do sân giận, do đói khát, do bệnh tật hay do sự sợ hãi v.v…

Những lời giải đáp tùy theo mỗi hoàn cảnh và sự nhận thức của mỗi người. Nhưng tất cả những lời giải đáp ấy chưa phải là nguyên nhân cốt lõi sau cùng của nỗi khổ đau lớn nhất mà kiếp người phải gánh lấy.

Câu hỏi này (và cả những câu trả lời) không có gì lạ, bởi vì từ hơn 2.500 năm trước đã được các Tỳ kheo thắc mắc và tranh cãi rồi nhưng cũng chưa tìm ra câu trả lời chân xác. Vì bất đồng ý kiến, nên họ cứ tranh luận mãi không thôi. Biết được chuyện này, Đức Phật liền đi đến, các Tỳ kheo đã đồng đứng lên đảnh lễ rồi trình bày điều mình đang tranh luận.

Đức Phật dạy: “Này các Tỳ kheo! Các thầy bàn luận chưa đến chỗ cùng tột ý nghĩa của khổ đau. Khổ đau trong cuộc đời không gì hơn sự hiện hữu của thân này. Tất cả những nỗi khổ đau đói khát, nóng lạnh, sân giận, sợ hãi, sắc dục, tai họa… đều bắt nguồn từ thân này!” (Kinh Pháp cú thí dụ).

Nhìn lại thực tế trong đời sống, chúng ta càng thấy rõ, chỉ vì “thân này” mà nghĩa tình ruột thịt đã phải chia cắt, bằng hữu xóm giềng phải xa nhau, đạo lý luân thường bị đảo lộn. Hàng ngày, tin trên các báo đều có ghi: Con đánh cha giết hại mẹ, vợ phản bội chồng, chồng bạo hành vợ con, anh chị em đâm chém nhau, học trò vô lễ với thầy cô, bè bạn thù oán nhau v.v… cũng không ngoài vì danh và lợi, muốn tóm thu về thụ hưởng cho riêng mình. Xã hội rối ren, bất an triền miên chỉ vì ai ai cũng lo chụp giựt, tranh giành, chỉ mong o bế cho thân mình.

Nếu con người sống ở cõi tạm này mà biết được rõ rằng, cái “thân này” chỉ là bóng mây, bọt nước, là pháp hư huyễn, có không vô thường để biết đủ; đem tâm từ của “thân này” hướng về kẻ khác, nuôi lớn cảm thông để sẻ chia thì chắc chắn, nỗi khổ đau “thân này” cũng sẽ được xoa dịu, chuyển hóa, giảm đi rất nhiều cho chính mình và cho mọi người. Suy cho cùng, cội nguồn của các khổ đau, manh mối của tai họa, lao tâm, khổ trí, sợ hãi cũng chính bởi “thân này” mà ra cả!

Ai cũng quý trọng thân này, cũng muốn được sống hạnh phúc, tham sống sợ chết, thì tại sao lại giẫm đạp lên thân người, đời người khác, để tạo nghiệp khổ đau cho đời này, đời sau? Đức Phật đã dạy: “Người nào cầu yên vui cho thân mình mà lại lấy dao gậy não hại kẻ khác, thì sẽ không bao giờ được yên vui” (PC.131). Lời nói đơn giản này ai cũng có thể thuộc nhưng có rất ít người làm được.

Tham chấp thân tạm hư huyễn này mà gây tạo nghiệp ác, là sẽ chìm đắm trong vòng sinh tử luân hồi triền miên đau khổ! Biết “quên” thân này, mượn thân giả tạm để sống vì người, vì đời; rời xa vọng tưởng mê lầm, hướng tâm an tĩnh thì chắc chắn sẽ đạt được an vui.

 Mang Viên Long

◊-◊————————————————————◊-◊

Một người đàn ông bị lạc giữa một sa mạc rộng lớn. Ông mệt lả và khát khô, sẵn sàng đánh đổi bất kỳ cái gì chỉ để lấy một ngụm nước mát. Đi mãi đi mãi, đến khi đôi chân của ông đã sưng lên nhức nhối, ông thấy 1 căn lều: cũ, rách nát, không cửa sổ.

Ông nhìn quanh căn lều và thấy ở 1 góc tối, có 1 cái máy bơm nước cũ và rỉ sét. Tất cả trở nên lu mờ đi bên cạnh cái máy bơm nước, người đàn ông vội vã bước tới, vịn chặt vào tay cầm, ra sức bơm. Nhưng không có 1 giọt nước nào chảy ra cả.

Thất vọng, người đàn ông lại nhìn quanh căn lều. Lúc này, ông mới để ý thấy 1 cái bình nhỏ. Phủi sạch bụi cát trên bình, ông đọc được dòng chữ nguệch ngoạc viết bằng cách lấy viên đá cào lên: “Hãy đổ hết nuớc trong bình này vào cái máy bơm. Và trước khi đi, hãy nhớ đổ nước đầy lại vào chiếc bình này”.

Người đàn ông bật cái nắp bình ra, và đúng thật, trong bình đầy nước mát. Bỗng nhiên, người đàn ông rơi vào 1 tình thế bấp bênh. Nếu ông uống ngay chỗ nước trong bình, chắc chắn ông có thể sống sót. Nhưng nếu ông đổ hết nước vào cái bơm cũ gỉ, có thể nó sẽ bơm được nước trong lành từ sâu trong lòng đất – rất nhiều nước.

Ông cân nhắc khả năng của cả hai sự lựa chọn: nên mạo hiểm rót nước vào máy bơm để có nguồn nước trong lành, hay uống nước trong cái bình cũ và coi như không đọc được lời chỉ dẫn? Dù sao, lời chỉ dẫn không biết đã ở đó bao lâu rồi, và không biết có còn chính xác nữa không…

Nhưng rồi cuối cùng, ông cũng quyết định rót hết nước váo cái máy bơm. Rồi ông tiếp tục nhấn mạnh cái cần của máy bơm, một lần, hai lần ….chẳng có gì xảy ra cả! Tuy hoảng hốt, nhưng nếu dừng lại, ông sẽ không còn một nguồn hy vọng nào nữa, nên người đàn ông kiên trì bơm lên xuống, lần nữa, lần nữa … nước mát và trong lành bắt đầu chảy ra từ cái máy bơm cũ kỹ. Người đàn ông vội vã hứng nước vào bình và uống.

Rồi ông hứng đầy bình, dành cho người nào đó có thể không may mắn bị lạc đường như ông và sẽ đến đây. Ông đậy nắp bình, rồi viết thêm 1 câu dưới dòng chữ có sẵn trên bình: “Hãy làm theo chỉ dẫn. Bạn phải cho trước khi bạn có thể nhận”.

(Ngọc Hoa st)

◊-◊—————————————————————-◊-◊

Hôm ấy đạo sư có việc ở làng quê hẻo lánh và đưa đệ tử đi theo. Cả hai đều cuốc bộ. Dọc đường, Đạo sư bảo đệ tử tạm nghỉ chân dưới một tàn cây xanh um, như cái dù lớn che nắng trưa chói chang. Cách đó xa xa là một dòng suối nhỏ chắn ngang.

Đạo sư bảo: “Thầy khát. Nhờ con lấy dùm thầy chút nước”.

Đệ tử mau mắn xách vò, thoăn thoắt bước tới con suối. Đến nơi, anh tần ngần nhìn dòng nước, rồi nhìn sang bên bờ kia. Bắt gặp một đàn bò còn ướt lông, hiểu ra cớ sự, anh quay lại gặp Sư phụ, bộc bạch:

– “Thưa Thầy, người ta mới vừa dắt bò qua suối. Nước bị quậy lên đục ngầu nên con không dám…”.

Đạo sư ôn tồn: :Được con. Vậy mình chờ một chút”.

Khoảng mười lăm phút sau, Đạo sư bảo: “Lấy nước đi con!”.

Đệ tử sốt sắng xách vò trở lại bờ suối. Anh thấy nước bớt đục hơn, nhưng vẫn chưa thể dùng được. Lập tức quay về chỗ Sư phụ, anh áy náy nói:

– “Thưa Thầy, cũng chưa uống được đâu ạ!”.

Đạo sư mỉm cười: “Không sao, con. Mình chờ thêm một chút nữa”.

Rồi ngài xếp bằng, hai bàn tay để lên lòng, sửa dáng cho thẳng lưng, lim dim đôi mắt, yên lặng dưỡng thân dưới bóng râm của tàn cây.

Khoảng nửa giờ sau, đệ tử ấy trở lại bờ suối. Bây giờ nước đã trong veo, có thể nhìn thấu lớp sỏi dưới đáy. Anh rón rén bước xuống để khỏi khuấy động và cố lựa chỗ tốt nhất để múc đầy vò nước mát mang về dâng Thầy.

Đạo sư đón lấy cái vò, nhìn vào rồi bảo:

– “Con xem. Làm thế nào con có được chỗ nước trong trẻo, mát ngọt này. Thật ra con chẳng làm gì cả. Con chỉ cần kiên nhẫn đợi cho cặn cáu có đủ thời gian để nó tự lắng xuống. Tâm con cũng thế. Khi tâm con nổi sóng, điên đảo, con đừng toan tính cách này cách kia để cố dẹp yên nó. Con hãy cho nó đủ thời gian để nó tự lắng xuống. Nên khi con giận ai, con đừng thèm nghĩ tới họ nữa, đừng ráng tranh cãi hơn thua. Con hãy hướng tư tưởng con sang việc khác. Tốt nhất là con làm thinh, giả mù, giả điếc và kiếm một chỗ mà ngồi thở đều đặn, nhẹ nhàng. Con chỉ tập trung vào hơi thở mà thôi”.

Đệ tử đáp: “Thưa Thầy, nhưng thường đang lúc tâm trạng bất bình thì con lại không nhớ được cách để thoát ra!”.

Đạo sư gật đầu: “Phải đó con. Thế nên chỉ sau khi phạm sai lầm xong rồi thì mình mới biết là mình sai lầm. Nhưng như thế vẫn còn khá hơn là không nhận ra sai lầm mình vừa mắc phải. Mỗi một trạng huống trong đời tu của con là một bài thi khảo sát trình độ tiến hóa tâm linh của con. Nhưng khi con ở vào trạng huống đó, thì con không hề nhớ là mình đang được thi, đang được thử thách. Đến khi kịp nhớ ra thì con đã thua mất rồi, thi rớt rồi!”.

(Diệu Bạch st)

◊-◊————————————————————————-◊-◊

Thấy khách vẫn chưa hết ngạc nhiên, anh lại thủng thẳng: “Đấy, ra đường, bao nhiêu là ngôi nhà, bấy nhiêu kiểu kiến trúc, toàn ôm đồm, lắm chi tiết mà lại rườm rà, lôi thôi, màu sắc thì cứ thích đắp chỗ nào lại thêm một màu mới ở chỗ đó. Tôi cảm thấy mệt mắt, rắm rối.

Vào bên trong, lại càng khổ hơn. Chủ nhân nào lúc mừng nhà mới chỉ mong sắm được đồ đẹp, ở một thời gian rồi là cứ tha về hàng trăm thứ, từ vặt vãnh đến đắt tiền, mà chả bớt đi được thứ gì vì tiếc của. Ngôi nhà bề bộn vì con người và con người thì cứ chất thêm đủ thứ

thèm muốn theo năm tháng. Tôi chẳng hề mong mình trở thành nạn nhân của lòng tham từ chính mình”.

Nghe anh nói, ừ thì cũng có lý thật. Người ta ít khi rũ bỏ được, mà lúc nào cũng cứ chất thêm gánh nặng của vật chất lẫn nỗi bi ai. Để trấn an nỗi sợ, người nào cũng thủ bên mình một thứ mà họ cho là bùa hộ mệnh. Người thì mang theo tiền bạc, kẻ đeo đầy kim cương, người dắt lưng đủ thứ giấy tờ vài căn nhà, ngân phiếu, người lao vào nhiều cuộc tình chỉ để sưu tập tình yêu, kẻ trưng ra vài chức tước… – cứ thế, tất cả đều yên chí leo lên chuyến tàu lao về chốn âm phủ. Ấy mà khi đến ga cuối, họ có mang gì được cho mình đâu!

Chỉ vì một chữ “tham” mà những con sông bị bức tử, những đứa trẻ chết dần mòn vì sữa độc, bao nhiêu gánh nặng đổ lên đầu người dân. Nếu nơi nào cũng treo một chữ “tham”, thì sự thể sẽ như thế nào nhỉ? Xe buýt chắc sẽ không đến nỗi bỏ rơi người đi đường, thầy cô không đánh học sinh, người đời hẳn thôi gian lận…

Còn ngay trong chính anh, anh rửa sạch những thèm khát vẫn thường hay dày vò mình. Mộng giàu có, mộng cho con đi du học, mộng đổi xe mới, lên chức, có một gia đình như mơ… Những dục vọng cứ réo sôi sùng sục và nơi ấy, con người hốt hoảng vì không làm chủ được mình, vì sự quay quắt, trả giá. Có khi nào, những dục vọng ấy hoá thành cơn mưa, đi khắp nhân gian, thấm nhuần vào đất đai, làm nên những niềm vui nhỏ cho những kiếp người?

(Ngọc Hoa st)

◊-◊———————————————————————◊-◊

Hôm nay trời vào đông, buổi sáng tinh sương, những tia nắng hồng ấm áp làm xua tan đi khí trời lạnh lẽo. Cảnh vật nơi nầy thật yên bình, nghe và nhìn rõ từng chiếc lá rơi, có những chiếc lá rơi nửa chừng rồi mắc kẹt lại trên cành cây, xen vào là những tiếng chim kêu ríu rít trong tán lá xanh tươi, ngồi bên khung cửa lặng nhìn mọi sự đang diễn ra. Và không quên nhìn lại chính mình như đang thấy rõ sự chuyển biến của từng ý niệm trong tâm thức, thời gian như chầm chậm trôi. Trời tuy đã sang đông nhưng lá vẫn còn rơi, bước ra khỏi phòng dạo quanh hoa viên, nói hoa viên chứ thực ra là những loài hoa dại tự nhiên mọc chứ không có bàn tay chăm sóc của con người. Cho dù không được chăm sóc không ai để ý nhưng hoa vẫn một lần trổ hoa, hoa dại nhưng vẫn có vẻ đẹp riêng của nó.

Lối thiền hành chiều đông lặng lẽ, hoàng hôn ửng đỏ phía chân trời, những cánh cò trắng chập chờn ẩn hiện xa xa, những đàn chim ríu rít bay về tổ ấm, ì ì tiếng máy tàu đang chạy trên sông…

Mỗi bước chân đi về thực tại, vạn vật chuyển biến trong trạng thái đang là. Lắng nghe tất cả những âm thanh, làn gió chiều vi dịu lay cành lá. Gió thổi nhẹ lá đông rơi… Từng bước chân đi về. Chuông u minh đã ngân lên rồi.

Chiều nay mây nhuốm muôn màu

Nhẹ nhàng cất bước vơi bao nỗi niềm

Lắng nghe nhịp đập con tim

Thời gian thay đổi nổi chìm bâng khuâng

Gió đưa mây trắng trong ngần

Lặng nhìn khói biếc ân cần công phu

Xóa tan phiền não mịt mù

Trở về thực tại trời thu giao mùa.

◊-◊——————————————————————————-◊-◊